नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश

<i class="fa-solid fa-chart-line" style="color:var(--gold)"></i> अर्थतन्त्र र उद्योग

कृषि, जलविद्युत, पर्यटन, बैंक, व्यापार र पूर्वाधार · २४ लेख

अर्थतन्त्र र उद्योग

सुदुरपश्चिम प्रदेशमा पर्यटन

सुदूरपश्चिम धार्मिक एवं पर्यटकीय हिसाबले आफैँमा सम्पन्न प्रदेश हो। यस क्षेत्रमा कैयौँ पर्यटकीय स्थल छन् भने धार्मिक स्थलको पनि कमी छैन। ‘स्वर्गको टुक्रा’ मानिने खप्तडदेखि आरोहण हुनै बाँकी अपी, सैपाल…

८ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण एक स्वतन्त्र नागरिक उड्डयन नियमनकारी निकाय हो। यसको स्थापना सन् १९९८ मा एक सरकारी संस्थाको रुपमा भएको थियो

६ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल वायुसेवा निगम

नेपाल वायुसेवा निगम नेपाल राज्यको ध्वजावाहक विमान सेवा प्रदायक हो। वि.सं. २०१५ मा ‘शाही नेपाल वायुसेवा निगम’का रूपमा स्थापना भई, काठमाडौँस्थित त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट आन्तरिक तथा…

५ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

अलैँची

अलैँची (Amomum subulatum Roxb.) पहाडी भेगमा सफलतापूर्वक उब्जिने, Zingiberaceae परिवारको बहुवर्षीय मसला बाली हो, जसको प्रमुख उत्पादकमा नेपाल, भारत र भुटान पर्छन्। यसले ग्रामीण आम्दानी, बजार शृङ्खला र…

५ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाली चिया

नेपाली चिया नेपालमा उब्जिने चिया बोटका पातबाट तयार गरिने पेय हो, जसको रङ, सुवास र स्वादनै यसको आकर्षण मानिन्छ। पूर्वी भौगोलिक बनावट दार्जिलिङसँग नजिक हुँदा गुणमा धेरै समानता देखिन्छ, तर उत्पादन कम…

५ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपालमा ऊर्जा

नेपाल चीन र भारत बिचमा अवस्थित भूमिद्वारा घेरिएको देश हो। यसको कुल क्षेत्रफल १४८,००६.६७ वर्ग किलोमिटर छ र २९.१६ मिलियनको जनसङ्ख्या छ। सन् २०२० मा $३३.६६ बिलियनको जीडीपी, दक्षिण एसिया लगभग १% र…

४ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपालमा कृषि

नेपालको कृषि क्षेत्र अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड मानिन्छ। इतिहासमा यसले अधिकांश परिवारको जीविकोपार्जन सम्हाल्यो, यद्यपि कुल भूमिमा करिब २०% मात्र खेतयोग्य छ। १९८० दशकमा यस क्षेत्रबाट स्थूल घरेलु उत्पादनको…

४ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल विद्युत प्राधिकरण

नेपाल विद्युत् प्राधिकरण नेपालको केन्द्रीय विद्युत् सेवा प्रदायक संस्था हो, जसको संस्थागत रूपान्तरणको मूल रेखा वि.सं. १९६८ मा चन्द्र शमशेरको पालामा काठमाडौँ उपत्यकाको फर्पिङ्ग लघु जलविद्युत्…

४ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल टेलिकम

नेपाल टेलिकम बहुमत नेपाल सरकार स्वामित्वमा रहेको राष्ट्रिय दूरसञ्चार सेवा प्रदायक हो, जसको सरकारी हिस्सेदारी ९१.४९% छ। वि.सं. २०३२ असार १ मा नेपाल दूरसञ्चार संस्थानको रूपमा स्थापना भई, २०६० माघ २२ मा…

४ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाली बैङ्क नोटहरू

नेपालमा बैङ्क नोटको सुरुवात वि.स. २००४ सालदेखि भएको थियो। नेपालमा बैङ्क नोटको सुरुवात राजा त्रिभुवनका पालादेखि भएको थियो भने चार फरक-फरक राजाहरूको पालमा नेपालमा बैङ्क नोटहरू प्रचलनमा आएको थिएँ।…

३ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपालमा पर्यटन

नेपालमा पर्यटन देशको सबैभन्दा ठूलो उद्योग मानिन्छ र विदेशी मुद्रा तथा राजस्वको प्रमुख आधारका रूपमा वर्णित छ। विश्वकै सर्वोच्च सगरमाथासहितका हिमशृङ्खला, बौद्ध तथा वैदिक–हिन्दू तीर्थ, र बहुरङ्गी…

३ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपालको अर्थतन्त्र

नेपालको अर्थतन्त्र विकासोन्मुख प्रकृतिको हो, जसमा मुख्य आधार कृषि र रेमिट्यान्स हुन्। बीसौँ शताब्दीको मध्यतिरसम्म अलगावमा रहेको नेपालले १९५१ तिर आधुनिक संरचनाविहीन अवस्थाबाट यात्रा सुरु गरेपछि क्रमशः…

३ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) नेपालमा सञ्चालनमा रहेको एकमात्र धितोपत्र विनिमय संस्था हो, जसले द्वितीयक बजारमा कारोबारको केन्द्रीय मञ्च प्रदान गर्छ। यो काठमाडौँको सिंहदरबार प्लाजामा अवस्थित छ र नेपाल…

३ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाली रुपैयाँ

नेपाली रुपैयाँ नेपालको आधिकारिक मुद्रा हो, जसको प्रतीक रु. र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधित्व NPR हो। एक रुपैयाँ १०० पैसामा विभाजित हुन्छ, साथै पुरानो गणनापद्धतिअनुसार दुई मोहर र चार सुकामा पनि बाँडिन्छ।…

२ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल रेल्वे

नेपाल रेल्वे कम्पनि लिमिटेड( ने.रे ) नेपालमा रेल यातायात को सन्दर्भमा पहिले अाउँने नाम हो जो नेपालको पहिलो र हालसम्मको एक मात्र रेल गाडी संचालक कम्पनी हो । नेपाल रेल्वे एक सरकारी स्वामित्वको कम्पनी…

२ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ नेपालको औद्योगिक र व्यापारिक क्षेत्रमा क्रियाशील उद्यमी तथा व्यापारीका व्यावसायिक अधिकार–हितको संरक्षण र समग्र क्षेत्रको उन्नतिका निम्ति गठित संस्था हो। यसले…

२ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल आयल निगम लिमिटेड

नेपाल आयल निगम लिमिटेड देशमा पेट्रोलियम पदार्थको आयात, ढुवानी, भण्डारण र वितरण गर्ने कार्य गर्ने नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको नेपालको सरकारी संस्थान हो। नेपालमा नेपाल आयल निगम बाहेक अन्य…

१ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपाल खाद्य संस्थान

संस्थागतरूपमा खाद्यान्न आपूर्तिकार्यमा संलग्न रहेको नेपाल खाद्य संस्थान २०३१ साल मंसिर १७ गते स्थापना भएको हो। नेपाल खाद्य संस्थानको गठन हुनुअगाडि २०२१ सालमा खाद्य व्यवस्था संस्थान र २०२९ सालमा कृषि…

१ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

आन्तरिक राजस्व विभाग (नेपाल)

अनुसन्धानमा आधारित कर नीतिको तर्जुमा, करदाताको आवश्यकतामा आधारित चेतनामूलक करदाता शिक्षा, सूचना प्रविधिमा आधारित करदाता सेवा, वैज्ञानिक प्रक्षेपणमा आधारित कर राजस्वको लक्ष्य निर्धारण गरी आन्तरिक कर…

१ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

नेपालको पञ्चवर्षीय योजना

नेपालमा राजा महेन्द्रको समयमा वि.सं. २०१३ सालदेखि योजनाबद्ध विकासको सुरुवात भएको हो। १० अक्टोबर सन् १९५५ को शाही घोषणा अनुसार प्रथम पञ्चवर्षीय योजनाको तर्जुमा गर्न सुरु भएको हो। सन् १९५६ मा प्रथम…

१ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

भृकुटी पल्प एन्ड पेपर लिमिटेड

भृकुटी पल्प एण्ड पेपर लिमिटेड चीन सरकारको सहयोगमा वि.स.२०४२ सालमा बनेको कागज कारखाना हो। सुरुमा सरकारी स्वामित्वमा रहेपनि वि.सं. २०४९ सालमा निजीकरण गरिएपछि गोल्छा समूहले यो कारखाना चलाउँदै आएको थियो।…

१ मिनेट पढाइ
अर्थतन्त्र र उद्योग

माथिल्लो मर्स्याङ्दी ए जलविद्युत केन्द्र

माथिल्लो मर्स्याङ्दी जलविद्युत केन्द्र पश्चिम नेपालको लमजुङ जिल्लाको भुलभुलेमा अवस्थित रहेको छ। मस्र्याङ्दी नदीको पानीबाट ५० मेगावाट विद्युत् उत्पादन हुने गरेको छ।

१ मिनेट पढाइ