नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश

<i class="fa-solid fa-book-open" style="color:var(--gold)"></i> भाषा र साहित्य

नेपाली र नेपालका भाषा, लिपि, साहित्यकार, कृति र पुरस्कार · ५७ लेख

भाषा र साहित्य

मदन पुरस्कार पुस्तकालय

मदन पुरस्कार पुस्तकालय नेपाली भाषामा प्रकाशित पुस्तक, पुस्तिका र पत्रपत्रिकाको औपचारिक संग्रह, संरक्षण र अभिलेखीकरणमा समर्पित केन्द्र हो। करिब ३ करोड नेपालीभाषी रहेको दक्षिण एसियाका समुदायका लागि…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

मदन पुरस्कार

मदन पुरस्कार नेपाली भाषाका कृतिहरूलाई दिइने प्रमुख वार्षिक सम्मान हो, जसको सञ्चालन र वितरण मदन पुरस्कार पुस्तकालयले गर्छ। वि.सं. २०१२ मा गुठी स्थापना घोषणाबाट सुरु भएको यो पुरस्कार साहित्य,…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

नेपाली शब्दकोश

नेपाली शब्दकोश नेपाली भाषाका शब्दबारे अर्थ, उत्पत्ति, स्रोत, पर्याय–विपर्याय, हिज्जे, व्याकरण, उच्चारण र उदाहरणसमेत संकलित गर्ने ग्रन्थ हो। यसको प्रारम्भिक इतिहास वि.सं. १८६८ मा लन्डनबाट आएको…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

अब यस्तो कहिल्यै नहोस्

‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’ इतिहास शिरोमणि बाबुराम आचार्यका ऐतिहासिक लेखहरूको सँगालो हो। बडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको मृत्यु पश्चात वि.सं. १८३१ देखि १९५८ सम्म नेपालमा सत्ता संघर्षका अनेकन् पर्व भए।…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

उलार

नयनराज पाण्डेद्धारा २०५२ साल मा लिखित उलार २०५३ सालमा पहिलोपल्ट तन्नेरी द्धैमासिक पत्रिकामा र २०५५ सालमा पुस्तकाकार रूपमा तन्नेरी प्रकाशनबाट प्रकाशित चर्चित नेपाली उपन्यास हो । यसको तेस्रो संस्करण…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

नेपाली व्याकरण

नेपाली व्याकरण भन्नाले नेपाली भाषाको रूपविज्ञान (भाषाविज्ञान) र वाक्यरचना समेटिने नियमसमूह जनाइन्छ। यो प्रणालीले शब्द कसरी बन्छन् र तिनले कसरी अर्थपूर्ण वाक्य बनाउँछन् भन्ने आधार तय गर्छ। नेपाली…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

मुनामदन

मुनामदन महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लिखित खण्डकाव्य हो, जुन झ्याउरे लयमा बुनिएको छ। नेपाली साहित्यको अत्यन्त प्रख्यात कृति मानिने यस काव्यलाई लेखकले आफ्नो निधनअगाडि समेत विशेष रूपमा…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

गुरुङ भाषा

गुरुङ भाषा नेपालका गुरुङ समुदायले बोल्ने भाषा हो, जसलाई ‘तमु क्यी’ वा ‘तमु भासा’ पनि भनिन्छ। उपलब्ध तथ्याङ्कअनुसार सन् १९९१ मा नेपालभित्र २२७,९१८ र सन् २०११ मा ३२५,६२२ वक्ता थिए। यो नेपालका प्रमुख…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

नेपाली बृहत् शब्दकोश

नेपाली बृहत् शब्दकोश नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानद्वारा प्रकाशित नेपाली भाषाको शब्दकोशीय कृति हो। यसको पहिलो प्रकाशन वि.सं. २०४० मा भएको बताइन्छ। यस कृतिको तेस्रो संस्करणलाई विवादास्पद ठानिएको उल्लेख…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

नेपाली विकिपिडिया

नेपाली विकिपिडिया नेपाली भाषामा तयार गरिएको स्वतन्त्र विश्वकोशीय संकलन हो, जसमा हाल ३०,०८१ लेखहरू समेटिएका छन्। उपलब्ध विवरणअनुसार यसमा ५ जना प्रबन्धक र एक जना प्रशासक तोकिएका छन्, र आरम्भ मिति सन्…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

हाम्रो लोक संस्कृति

हाम्रो लोक संस्कृति सन् १९५६ मा सत्यमोहन जोशीद्वारा लेखिएको पुस्तक हो। पुस्तकमा नेपालको लोक संस्कृतिको बारेमा प्रकाश पारिएको छ। यो पुस्तकले वि.सं. २०१३ सालमा नेपालको सबैभन्दा प्रतिष्ठित र सर्वोच्च…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

याज्ञसेनी

याज्ञसेनी (अङ्ग्रेजी: en:Yajnaseni (Play) सुमन पोखरेलद्वारा लेखिएको एउटा नेपाली नाटक हो । यो नाटक प्रतिभा रायद्वारा उडिया भाषामा लेखिएको सोही शीर्षकको उपन्यासमा आधारित रहेको छ । सुमन पोखरेलले दृष्यमा…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान नेपालका दर्शन, संस्कृति, साहित्य र भाषा सम्बन्धी संरक्षण, प्रवर्द्धन र विकासका कार्यमा समर्पित एक शैक्षिक-सांस्कृतिक संस्था हो। यसको परिकल्पना इतिहासकार बलचन्द्र शर्मा र…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

केसर पुस्तकालय

केसर पुस्तकालय नेपालस्थित सरकारी पुस्तकालय हो, जसको आरम्भ केशर सम्शेरको निजी सङ्ग्रहबाट भएको मानिन्छ। यो काठमाडौंको केशर महलमा अवस्थित छ; निजी पुस्तकालय नेपाल सरकारलाई दान गरिएपछि वि.सं. २०२६देखि यस…

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

पद्मश्री साहित्य पुरस्कार

नेपाली भाषा साहित्यका वर्षभरि प्रकाशित पुस्तकमध्ये उत्कृष्ट ठहरेका पुस्तकलाई पद्मश्री साहित्य पुरस्कार दिइन्छ । खेमलाल हरिकला लामिछाने समाज कल्याण प्रतिष्ठानले यो पुरस्कार प्रदान गर्छ ।

२ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

लिम्बू भाषा

लिम्बू भाषा पूर्वी भूभागमा बसोबास गर्ने लिम्बू समुदायको मातृभाषा हो। यो मुख्यत: नेपालको पूर्वी लिम्बूवान क्षेत्रमा, साथै सिक्किम, भुटान र उत्तरी पश्चिम बङ्गालमा बोलिन्छ। यस भाषासँग सम्बन्धित आफ्नै…

१ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

बसाइँ (उपन्यास)

बसाइँ लीलबहादुर क्षेत्रीद्वारा लेखिएको र मदन पुरस्कार पुस्तकालयले वि.स. २०१४ सालमा बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो । बसाइँ उपन्यास मुना मदन पछि सबैभन्दा बढी बिक्री हुने नेपाली पुस्तक हो ।…

१ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

भोजपुरी भाषा

भोजपुरी भाषा भारोपेली भाषा परिवारअन्तर्गतको बिहारी समुहमा पर्ने भाषा हो। यसको प्रयोग नेपालको तराई क्षेत्रमा, साथै भारतका बिहार र उत्तर प्रदेशमा बोलिचालीमा हुन्छ। लेखनका लागि कैथी लिपि प्रयोग भएको…

१ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

नथिया (उपन्यास)

नथिया सरस्वती प्रतिक्षा द्वारा एक नेपाली उपन्यास हो। यो बुक-हिल प्रकाशन द्वारा फेब्रुअरी ३, २०१८ मा प्रकाशित भएको थियो। पुस्तक नेपालको सुदूरपश्चिम क्षेत्रका वादी महिलाको पीडामा आधारित छ । पुस्तक…

१ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

मोक्षभूमि

मोक्षभूमि केशव दाहालद्वारा लिखित नेपाली उपन्यास हो। यो पुस्तक अक्टोबर ६, २०२० (बि.सं. २०७७ अशोज २०) मा "किताब पब्लिसर्स' द्वारा प्रकाशित भएको थियो। यो पुस्तक प्रतिष्ठित मदन पुरस्कार (२०७७) को लागि…

१ मिनेट पढाइ
भाषा र साहित्य

चम्पा (उपन्यास)

चम्पा महाकबि देवकोटाद्बारा लिखित औपन्यासिक कृति हो । साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको यो पुस्तक लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लेखिएको एकमात्र उपन्यास हो । यो उपन्यास देवकोटाको मृत्युपश्चात् बि सं. २०२४…

१ मिनेट पढाइ