नथिया सरस्वती प्रतिक्षा द्वारा एक नेपाली उपन्यास हो। यो बुक-हिल प्रकाशन द्वारा फेब्रुअरी ३, २०१८ मा प्रकाशित भएको थियो। पुस्तक नेपालको सुदूरपश्चिम क्षेत्रका वादी महिलाको पीडामा आधारित छ । पुस्तक प्रतिष्ठित मदन पुरस्कारका लागि मनोनयन गरिएको थियो।
पृष्ठभूमि
पुस्तक सन् १९८० (२०३६) देखि १९९० (२०४६) सम्मका वादी समुदायका महिलाहरूको जीवनमा आधारित छ। पुस्तकमा दाङ उपत्यकाको उत्तरपश्चिमी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने वादी महिलाको पीडालाई उजागर गरिएको छ । नेपालमा राणा शासनको पतनपछि वादी महिलाहरूले वेश्यावृत्तिको सहारा लिनु परेको थियो । समाचारमा सिंहदरबार अगाडि वादी आन्दोलन गरेको देखेपछि प्रतिक्षाले किताब लेख्ने निर्णय गरेकी हुन् ।
विमोचन
यसअघि तीनवटा कविता सङ्ग्रह प्रकाशित भएको यो लेखकको पहिलो उपन्यास हो। पुस्तकको विमोचन फेब्रुअरी ३, २०१८ मा वादी अभियन्ता उमादेवी बादी, लेखक नारायण वाग्ले र पत्रकार यशोदा तिम्सिनाले संयुक्त रुपमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान परिसरमा गरेका थिए ।
विवाद
वादी परिषद्ले पुस्तकविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको थियो । वादी मानिसहरूलाई वर्णन गर्न पुस्तकमा प्रयोग गरिएका शब्दहरूलाई वादी परिषदले अपमानजनक मानेको थियो। उक्त मुद्दाको सुनुवाई अप्रिल २७, २०१८ मा नेपालको सर्वोच्च अदालतमा भएको थियो। प्रतिवादी सरस्वती प्रतिक्षाले ती शब्दहरू समुदायको अपमान गर्नुभन्दा पनि वादीको पीडालाई उजागर गर्नका लागि पुस्तकमा प्रयोग गरिएको दाबी गरिन। अदालतले जनताको पीडालाई उजागर गर्न शब्दहरू प्रयोग गरिएको भन्दै लेखकको पक्षमा फैसला सुनायो।
पुरस्कारहरू
किताब मदन पुरस्कारको लागि मनोनित भएको थियो र यसले २०१९ को पहिचान पुरस्कार जित्न सफल भयो कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि बैरागी काइँलाले प्रतिक्षालाई नगद दुई लाख दुई सय रुपैयाँसहित पुरस्कार प्रदान गरे । 200,200।
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q109648796
समीक्षा: समीक्षा बाँकी — यस लेखको कुनै समीक्षा-अभिलेख छैन।
संरचनागत सूचक ९६/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “नथिया (उपन्यास)”। नेपाली विश्वकोश, २६ सेप्टेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/नथिया_(उपन्यास) (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026, September 26). नथिया (उपन्यास). In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/नथिया_(उपन्यास)
“नथिया (उपन्यास).” Nepali Encyclopedia, 26 September 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/नथिया_(उपन्यास). Accessed 12 November 2026.
Nepali Encyclopedia Editors. “नथिया (उपन्यास).” Nepali Encyclopedia. Last modified September 26, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/नथिया_(उपन्यास).
@misc{nepaliencyclopedia_709,
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
title = {नथिया (उपन्यास)},
howpublished = {Nepali Encyclopedia},
year = {2026},
url = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE_(%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8)},
urldate = {2026-11-12},
note = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}TY - ELEC AU - Nepali Encyclopedia Editors TI - नथिया (उपन्यास) T2 - Nepali Encyclopedia PY - 2026 DA - 2026/09/26 UR - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE_(%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8) Y2 - 2026/11/12 LA - ne ER -
स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/नथिया_(उपन्यास) · अद्यावधिक २६ सेप्टेम्बर २०२६ · समीक्षा: समीक्षा बाँकी
