वैरागी काइँला नेपाली साहित्यका अग्रणी लेखक र अनुसन्धानकर्ता मानिन्छन्। उनका कलमी नामका भिन्न लेखाइ (काइँला/काँइला/काँहिला) प्रचलित छन्, वास्तविक नाम तिलविक्रम/तीलविक्रम नेम्बाङ हो। वि.सं. २०६६ देखि २०७० सम्म उनी नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कूलपति बनेर संस्थागत नेतृत्वमा पुगे। आयामेली आन्दोलन (२०२०) सँग उनको पहिचान जोडिन्छ, र लिम्बू भाषा तथा मुन्धुमको दीर्घकालीन अनुसन्धान उनका प्रमुख योगदान हुन्।
कविता र कवितासंग्रह
- फूल पात पतकर (२०१८)
- बैरागी काइँलाका कविताहरू (२०३१)
- अन्धा मान्छेहरू र हात्ती (२०६८)
अन्य कृतिहरू
- तेस्रो आयाम (२०२०)
- किराँत जागरण गीत (२०३८)
- महागुरु फाल्गुनन्दका उपदेशहरू तथा सत्यहाङ्मा पन्थका भजनमाला (२०४७)
- समकालिन साहित्य (२०४६)
- जर्नल अफ लिम्बु, लिटरेचर एण्ड कल्चर (२०४८)
- लिम्बू जातीमा कोख–पूजा (२०४८)
- ईर्श्या र आँखिडाहीको आख्यान (२०५१)
- लिम्बु ग्रन्थ सूची (२०४९)
- प्रेतात्माको आख्यान र अनुष्ठान (२०५१)
- मोच मार्ने आख्यान र अनुष्ठान (२०५२)
- तङ्सिङ् तक्मा मुन्धुम्: आख्यान र अनुष्ठान (२०५२)
- मुझिङ्ना खेयङ्ना मुन्धुम (२०७०)
- लाहादाङ्ना सुहाम्फेबा मुन्धुम (२०७०)
- खाप्पुना मेल्लङ्हाङ्मा मुन्धुम (२०७०)
- पाजाइवा मुन्धुम (२०७०)
- नाम्सामि–केसामि मुन्धुम (२०७०)
पुरस्कार र सम्मान
वैरागी काइँलाले ‘रत्नशोभा–शुभलक्ष्मी मुन्धुम पुरस्कार’ प्राप्त गरेका छन्; यो सम्मान उहाँलाई उक्त विषयमा दीर्घ अनुसन्धान र प्रकाशनका कारण पहिलोपटक प्रदान गरिएको उल्लेख स्रोतमा छ। वि.सं. २०७५ को जगदम्बा-श्रीका लागि उनको नाम चयन गरिएको र सो वर्षकै पुरस्कार प्रदान गरिएको जानकारी मदन पुरस्कार गुठीतर्फबाट आएको भनिएको छ। उनले साझा पुरस्कार (वि.सं. २०३१), ‘सिद्धिचरण काव्य पुरस्कार’ (वि.सं. २०५३) र ‘विपी–साहित्य सम्मान’ (वि.सं. २०७६) पनि पाएका छन्।
पहिचान र नामका रूप
उनको प्रख्यात नामका लेखाइहरू काइँला, काँइला र काँहिला गरी भेटिन्छन्। वास्तविक नामको लेखाइमा पनि तिलविक्रम र तीलविक्रम दुवै रूप स्रोतमा पाइन्छन्। प्रकाशित कृतिहरू र संस्थागत अभिलेखहरूमा यी दुवै तर लेखाइको प्रयोग देखिने उल्लेख छ।
सन्दर्भ
- नेपाली विकिपिडिया — “वैरागी काइँला” (CC BY-SA 4.0) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q13186229
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ९२/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “वैरागी काइँला”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/वैरागी_काइँला (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026, November 12). वैरागी काइँला. In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/वैरागी_काइँला
“वैरागी काइँला.” Nepali Encyclopedia, 12 November 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/वैरागी_काइँला. Accessed 12 November 2026.
Nepali Encyclopedia Editors. “वैरागी काइँला.” Nepali Encyclopedia. Last modified November 12, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/वैरागी_काइँला.
@misc{nepaliencyclopedia_262,
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
title = {वैरागी काइँला},
howpublished = {Nepali Encyclopedia},
year = {2026},
url = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%81%E0%A4%B2%E0%A4%BE},
urldate = {2026-11-12},
note = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}TY - ELEC AU - Nepali Encyclopedia Editors TI - वैरागी काइँला T2 - Nepali Encyclopedia PY - 2026 DA - 2026/11/12 UR - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%81%E0%A4%B2%E0%A4%BE Y2 - 2026/11/12 LA - ne ER -
स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/वैरागी_काइँला · अद्यावधिक १२ नोभेम्बर २०२६ · समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा
