नयाँ र अद्यावधिक लेखहरू
भर्खरै थपिएका वा अद्यावधिक गरिएका लेख, पछिल्लो मिति अनुसार।
-
मदनकृष्ण श्रेष्ठ
मदनकृष्ण श्रेष्ठ नेपाली हास्य–शैलीका अग्रणी कलाकार, गायक र लेखक हुन्। वि.सं. २००७ वैशाख ७ गते काठमाडौँमा जन्मेका उनले रेडियो, रंगमञ्च, टेलिभिजन र चलचित्रमार्फत व्यापक पहिचान बनाए। हरिवंश आचार्यसँगको मह जोडीका रूपमा जनचेतनामूलक रचनाले लोकप्रियता पायो, र…
-
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपालमा राजसंस्था पक्षधर र हिन्दू राज्य पुनर्स्थापनाका लागि उभिएको दल हो। पूर्व प्रधानमन्त्री सूर्य बहादुर थापा र लोकेन्द्र बहादुर चन्दले २०४७ जेठ १५ मा यसको स्थापना गरेका हुन्। राष्ट्रिय पञ्चायत समाप्तिपछि दुवै नेताले…
-
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी नेपालमा समता र सामाजिक न्याय जोडिएको उदार अर्थनीतिमा आस्था राख्ने मध्यमार्गी दलका रूपमा उदाएको शक्ति हो। २०७९ मा दर्ता भएर छोटो समयमै राष्ट्रिय राजनीति केन्द्रमा पुग्यो र २०८२ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा १८२ सिट जितेर पहिलो शक्ति…
-
नेपाली काङ्ग्रेस
नेपाली काङ्ग्रेस नेपालमा समाजवादी-लोकतान्त्रिक धारा अँगालेको प्रमुख राजनीतिक दल हो। २००६ चैत २७ का दिन नेपाल राष्ट्रिय काङ्ग्रेस र नेपाल प्रजातन्त्र काङ्ग्रेस एकीकृत भएर बनेको यस दलको नेतृत्व हाल गगनकुमार थापाले सम्हालेका छन्। करिब १० लाख क्रियाशील…
-
पुष्पलाल श्रेष्ठ
पुष्पलाल श्रेष्ठ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका संस्थापक नेता हुन्। वि.सं. १९८१ असार १५ मा रामेछापमा जन्मिएका उनी दाजु गङ्गालाल श्रेष्ठको बलिदानबाट प्रेरित थिए। कलकत्तामा २००६ सालमा पार्टी स्थापना गरी मार्क्सवाद–लेनिनवादको प्रचार गरे। उनी २०३५ साउन ७ मा नयाँ…
-
टङ्कप्रसाद आचार्य
टङ्कप्रसाद आचार्य (वि.सं. १९६९–२०४९) प्रजातन्त्रवादी नेता, नेपाल प्रजा परिषद्का संस्थापक अध्यक्ष र नेपालका १८औँ प्रधानमन्त्री हुन्। वि.सं. २०१२ माघ १३ देखि २०१४ असार ३१ सम्म सत्तारोहणका क्रममा सहिद सप्ताह/दिवसको परम्परा सुरु भयो। उनका कार्यकालमा प्रथम…
-
रामचन्द्र पौडेल
रामचन्द्र पौडेल नेपालका दीर्घ राजनीतिक अनुभव भएका नेता र तेस्रो निर्वाचित राष्ट्रप्रमुख हुन्। उनले प्रतिनिधि सभाको सभामुख, उपप्रधानमन्त्री तथा विभिन्न मन्त्रालयको नेतृत्व गरेको स्रोतमा उल्लेख छ। तनहुँका निर्वाचन क्षेत्रहरूबाट पटक–पटक विजयी भएका पौडेल नेपाली…
-
रामवरण यादव
डा. रामवरण यादव (जन्म वि.सं. २००४ माघ २२) नेपालका प्रथम तथा भूतपूर्व राष्ट्रपति हुन्। वि.सं. २०६५ साउनमा उनी राष्ट्रपतिको हैसियतमा निर्वाचित भए। यसअघि उनी नेपाली काँग्रेसका महासचिव, संघीय सरकारका स्वास्थ्य मन्त्री तथा प्रतिनिधि सभा सदस्य रहिसकेका थिए।
-
सुशील कोइराला
सुशील कोइराला (सन् १९३९–२०१६) नेपाली राजनीतिका वरिष्ठ नेता, ३७ औँ प्रधानमन्त्री र नेपाली कांग्रेसका सभापति थिए। वि.सं. २०७० माघ २७ मा व्यवस्थापिका–संसदबाट प्रधानमन्त्री निर्वाचित भएका उनी झन्डै छ दशक सार्वजनिक जीवनमा सक्रिय रहे। उनले संगठनात्मक निष्ठा,…
-
बाबुराम भट्टराई
बाबुराम भट्टराई नेपालका राजनीतिज्ञ तथा पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्, जसले वि.सं. २०११ असार ४ मा गोरखाको खोप्लाङमा जन्म लिए। एकीकृत माओवादी नेतृत्वको भूमिगत राजनीतिबाट उदाएका उनी पछि प्रजातान्त्रिक समाजवादतर्फ उन्मुख भई नेपाल समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष बने, र…
-
शेरबहादुर देउवा
शेरबहादुर देउवा नेपाली काङ्ग्रेसका प्रमुख नेतामध्ये एक हुन्, जो विभिन्न अवधिमा नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका छन्। उनले संसदीय दलको नेतृत्व गर्दै वि.सं. २०५२ मा पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाले। पार्टी विभाजन, पुनर्मिलन र आन्तरिक विवादका घेरामा उनको…
-
खड्गप्रसाद ओली
खड्गप्रसाद शर्मा ओली (राजनीतिक नाम केपी ओली) नेपाली वाम राजनीतिका अग्रणी व्यक्तित्व र नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष हुन्। उनले विभिन्न अवधिमा गृह मन्त्री, उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। वि.सं. २०७२ असोज २४ मा उनी नेपालको ३८औँ…
-
पुष्पकमल दाहाल
पुष्पकमल दाहाल, राजनीतिक नाम ‘प्रचण्ड’, २०११ मङ्सिर २६ मा पोखरामा जन्मिएका नेपाली वाम नेता र तीनपटक प्रधानमन्त्री रहिसकेका व्यक्तित्व हुन्। उनले नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)को अध्यक्षका रूपमा माओवादी सशस्त्र द्वन्द्व, बाह्रबुँदे सहमति र विस्तृत…
-
मदन भण्डारी
मदनकुमार भण्डारी (२००८ असार १३–२०५० जेठ ३) नेपाली वाम राजनीतिका प्रमुख नेता र विचारक थिए। उनले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)का महासचिवका रूपमा “जनताको बहुदलीय जनवाद” प्रतिपादन गरे, ४६ सालको जनआन्दोलनमा अग्रणी भूमिका निर्वाह गरे, र…
-
मनमोहन अधिकारी
मनमोहन अधिकारी (१९७७ जेठ २८–२०५६ वैशाख १३) नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री र प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका अगुवा राजनीतिज्ञ थिए। उनी दक्षिण एसियामा संसदीय निर्वाचनबाट निर्वाचित पहिलो कम्युनिस्ट प्रधानमन्त्री मानिन्छन्। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक सदस्य भएकाले…
-
गिरिजाप्रसाद कोइराला
गिरिजाप्रसाद कोइराला नेपाली काङ्ग्रेसका शीर्ष नेता र चारपटकका प्रधानमन्त्री थिए। वि.सं. २०४६ पछिको दुई दशकको नेपाली राजनीतिमा उनले निर्णायक भूमिका खेले, शान्ति प्रक्रियामा माओवादी पक्षलाई मुलधारमा ल्याउन नेतृत्व गरे। वि.सं. १९८१ असार १८ मा भारतको बिहार…
-
कृष्णप्रसाद भट्टराई
कृष्णप्रसाद भट्टराई (वि.सं. १९८१–२०६७), राजनीतिक नाम ‘किशुनजी’, नेपाली काङ्ग्रेसका वरिष्ठ नेता र बहुदलीय व्यवस्थाको पुनर्स्थापना पछि अन्तरिम चरणका प्रथम प्रधानमन्त्री थिए। उनी नेपालको पहिलो संसदका सभामुख बने, २०४७ को संविधान निर्माण–कार्यान्वयन र बहुदलीय…
-
गणेशमान सिंह
गणेशमान सिंह (वि.सं. १९७२–२०५४) नेपालका अग्रज राजनीतिज्ञ र बहुदलीय प्रजातन्त्रको पुनर्स्थापनाका केन्द्रीय व्यक्तित्व थिए। जनआन्दोलन २०४६ का सर्वोच्च कमान्डरका हैसियतले उनले सत्ताविरोधी आन्दोलन समन्वय गरे, नेपाली काङ्ग्रेस निर्माणमा अग्रणी रहे, दीर्घ कारावास र…
-
विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला
विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला नेपालका प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री र नेपाली–हिन्दी दुइटै भाषाका प्रतिष्ठित साहित्यकार थिए। उनले नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापनामार्गी आन्दोलनको केन्द्रीय नेतृत्व गरेका, १९५९–१९६० अवधिमा सरकारको अध्यक्षता गरेका र नेपाली आख्यानमा…
-
दशरथ चन्द
दशरथ चन्द राणा शासनविरुद्ध संगठित प्रतिरोधका सशक्त व्यक्तित्व मानिन्छन्। वि.सं. १९६० असार १७ मा बैतडीको बस्कोटमा जन्मिएका उनले काशी र भारतका विभिन्न स्थानमा पढे, महात्मा गान्धीको सत्याग्रहमा सहभागिता जनाए, नेपाल प्रजापरिषद्मार्फत आन्दोलन गरे, ‘सेवासिंह’ नामले…
-
गङ्गालाल श्रेष्ठ
गङ्गालाल श्रेष्ठ नेपालका शहीद हुन्, जसले राणा शासनविरुद्धको आन्दोलनमा सक्रिय भई ज्यान गुमाए। वि.सं. १९७५ मा रामेछापको भँगेरीमा जन्मेका उनी दरबार हाई स्कूलबाट वि.सं. १९९४ मा एस.एल.सी. प्रथम श्रेणीमा उत्तीर्ण भई त्रि-चन्द्र कलेजमा आई.एस्सी. पढ्दै थिए। महावीर…
-
धर्मभक्त माथेमा
धर्मभक्त माथेमा नेपाल प्रजा परिषद्का संस्थापक सदस्य, राणा शासनविरुद्धका योद्धा तथा नेपालमा आधुनिक शारीरिक सुगठनको प्रवर्तक मानिने व्यक्ति हुन्। वि.सं. १९९७ मा पक्राउ परेर माघ १३ गते सिफलमा मृत्युदण्ड दिइएका उनी चार शहीदमध्ये एकका रूपमा सम्मानित छन्। उनको जीवन…
-
शुक्रराज शास्त्री
शुक्रराज शास्त्री नेपालका शहीद र नेपालभाषाका प्रभावशाली साहित्यकार थिए। आर्य समाजसँग सक्रिय रहँदै भारतमा शिक्षण तथा सामाजिक सुधारमा संलग्न उनी वि.सं. १९९७ माघ १० मा टेकुमा झुण्ड्याइएका थिए। नेपालभाषाको वैज्ञानिक व्याकरण प्रकाशित गर्ने काम, राजनीतिक चेतना…
-
मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा
मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा राणा शासनका अन्तिम प्रधानमन्त्री हुन्। वि.सं. २००४ फागुन १८ का दिन पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा भारतबाटै राजीनामा दिएपछि उनी सत्तामा पुगे। छोटो कार्यकालमा योजना, संचार, न्यायिक र स्थानीय निकायमा पहल गरे, १९५० को नेपाल-भारत शान्ति तथा…