मदनकृष्ण श्रेष्ठ नेपाली हास्य–मनोरञ्जन क्षेत्रमा दिगो योगदान दिइरहेका बहुमुखी स्रष्टा हुन्। वि.सं. २००७ वैशाख ७ गते काठमाडौँमा जन्मिएका उनी हास्यअभिनय, गायन र लेखनसमेतमा समान रूपमा चिनिन्छन्। हरिवंश आचार्यसँगको मह जोडीमार्फत रेडियो, मञ्च, टेलिभिजन र चलचित्रमा उनी व्यापक रूपमा स्थापित भए। उनका कार्यक्रमहरू सामाजिक विषयवस्तुलाई मनोञ्जनसँग जोड्नेपनाका कारण सशक्त मानिन्छन्।
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
उनका पिता रामकृष्णलाल श्रेष्ठ र आमा लक्ष्मी हुन्। जन्मिएको छ महिनापछि आमा बितेकी थिइन्, तर सौतेनी आमाले सन्तानसरह माया र हेरचाह गरेको उनको भनाइ छ। बाल्य समय मुख्यतः जितपुरफेदी र कहिलेकाहीँ खसिखेल वरपर बित्यो। विद्यालय जीवनमा बसाइँसराइ धेरै भएकाले उनले दरबार हाई स्कूल, पद्मोदय, शान्ति विद्यागृह, जुद्धोदय, त्रिभुवन दरबार स्कूल र शान्ति निकुञ्जजस्ता थुप्रै संस्थामा अध्ययन गरे।
एसएलसीपछि महेन्द्ररत्न पब्लिक कमर्स कलेजमा आइकम गरे र बिकोमको प्राइभेट परीक्षा दिए। अभिनय र सम्प्रेषणतर्फ सक्रियताले उच्च शिक्षा अधुरो रह्यो। किशोरावस्थामै उनले हार्मोनियम र तबला सिक्दै भजन गाउने अभ्यास गरेका थिए, जसले पछि मञ्चीय आत्मविश्वास बढायो।
प्रारम्भिक रोजगारी र मिडिया प्रवेश
लगभग १६ वर्षकै उमेरमा कर्मचारी सञ्चय कोषबाट जागिर सुरु गरेका उनले पछि कृषि सूचना शाखातर्फ सरुवा लिए। वि.सं. २०२३ मा रेडियो नेपालको भ्वाइस टेस्ट उत्तीर्ण गरे, र वि.सं. २०१५ मा पहिलो पटक रंगमञ्चमा उत्रिए। वि.सं. २०२६ को नेवारी गीत प्रतियोगितामा पहिलो भएको स्मरण उनले सुरक्षित राखेका समाचार काटनबाट पुष्टि हुन्छ, जसलाई द राइजिङ नेपाल र गोरखापत्रले छापेका थिए।
वि.सं. २०२८ मा मुनास्वः (आवाजको जमघट) संस्था स्थापना भई उनी सचिव बने। त्यहाँ नियमित हास्य–व्यंग्य कार्यक्रम हुन्थे र अन्त्यतर्फ उनी गीत पनि गाउने गर्थे। स्थानीय क्लबहरूको गतिविधि बढेपछि पद्मरत्न तुलाधरको अध्यक्षतामा मंका खलः गठन भएको सन्दर्भसमेत उनको प्रारम्भिक सांस्कृतिक संलग्नतामा पर्छ।
हरिवंशसँग सहकार्य र लोकप्रियता
कर्मक क्षेत्रमा रहँदै उनले संचारसम्बन्धी तालिम पाए, जसमा बीबीसीको तालीम विशेष उपयोगी बन्यो। सोही परिवेशमा नातीकाजी, शिवशंकर, पाण्डव सुनुवार, हिरण्य भोजपुरे, आनन्द पुरी र भीमबहादुर थापासँगै वि.सं. २०३५ तिर ‘रसरंग’ कार्यक्रम चले, जुन पाँच–छ वर्ष निरन्तरित रह्यो। हास्य–व्यंग्यका कार्यक्रमकै सिलसिलामा हरिवंश आचार्यसँग भेट भई सहकार्य सुरु भयो।
वि.सं. २०३६ मा उनीहरूले राष्ट्र बैंकमा संयुक्त प्रस्तुति दिए र गाईजात्रा कार्यक्रम अत्यन्त सफल भयो। ‘यमलोक’जस्तो नाटकमा राजा प्रमुख अतिथि रहेका थिए भने बीपी कोइराला र मनमोहन अधिकारी अतिथिमा थिए। त्यसपछि टेलिफिल्म, मञ्चन र जनचेतनामूलक अभियानमार्फत मह जोडीले देशव्यापी लोकप्रियता पायो।
सामाजिक संलग्नता र अभियान
शुरु दिनहरूमा उनीहरू पारिश्रमिकभन्दा सामाजिक प्रयोजनलाई प्राथमिकता दिन्थे। नारायणी कला मन्दिरको पर्दा जडानदेखि गोली लागेका पत्रकार पदम ठकुराठीका लागि रकम सहयोगसम्म निरन्तर सक्रिय रहे। जनआन्दोलन–२ अवधिसम्म जनहितका कार्यक्रममा जुट्दै गए। मोडल अस्पतालमा उपचार कोष स्थापना अभियानमार्फत करिब दुई करोड पचपन लाख रुपैयाँ संकलन भएको तथ्य उल्लेखनीय छ।
राजनीतिप्रति आलोचक दृष्टिकोण राख्दै पनि उनीहरू प्रत्यक्ष चुनावी प्रतिस्पर्धामा जान चाहँदैनन् भन्ने धारणा व्यक्त गरिएको भेटिन्छ। उनको विचारमा राष्ट्रिय एकताका लागि सबै पक्षबीच सहमति कठिन रहेछ, र दीर्घकालीन शान्तिका कामहरूमा नागरिक समाजको संलग्नता आवश्यक छ।
संगीत, रंगमञ्च र चलचित्र
उनको रचनात्मक यात्रामा चित्रकला र कार्टुनसमेत छ; कुनै बेला महाबौद्ध वरपर आफैं बनाएका कार्टुन टाँस्ने गर्थे। टेलिफिल्म र प्रहसन धेरै बने, जसको संख्या उनले ३७६ सम्म गनेको उल्लेख छ, त्यसपछि थपिएकाबारे गणना छैन। नेपाल टेलिभिजनका ‘दशैँ’, ‘सन्तती’, ‘भकुन्डे भूत’देखि यूएनडीपी र जाइकासम्बद्ध कार्यक्रम, महेन्द्र प्रकृति संरक्षण कोष र काठमाडौँ महानगर पालिकासँग सरोकार भएका श्रृंखलासम्म उनी संलग्न रहे।
विज्ञापन–नाटकमार्फत नेपाल जेसिस र एफएनसिसिआइका विषयगत अभियानमा समेत उनले काम गरे। चलचित्रतर्फ ‘वासुदेव’, ‘के घर के डेरा’, ‘बलिदान’ र ‘सुख दुःख’लगायतमा उनको भूमिका समेटिन्छ। टेलिफिल्म र रंगमञ्चीय गतिविधिले नेपाली हास्य–परम्परालाई समसामयिक संवेदना र सामाजिक बहससँग जोडिदिएको मानिन्छ।
पारिवारिक जीवन र व्यक्तिगत रुचि
अन्तर्जातीय विवाहमार्फत उनी यशोदा सुवेदीसँग वैवाहिक जीवनमा बाँधिए। उनीहरू कर्मचारी सञ्चय कोषमा काम गर्ने क्रममा चिनजानमा आए; यशोदा वि.सं. २०२६ मा त्यहीं कार्यरत भइन्। तीन–चार वर्षको सम्बन्धपछि घरायसी विधिबाट विवाह सम्पन्न भएको उल्लेख छ। उनका पिता जितपुरफेदीका प्रधानपञ्च लगभग १५ वर्ष रहनु भएको जानकारी स्रोतमा भेटिन्छ।
छोरा यमन र छोरी सराना संयुक्त राज्य अमेरिकामा छन्। दीर्घसमय क्यान्सरसँग जुधिरहेकी यशोदाको २०७४ चैत्र १९ गते राति हरिसिद्धिस्थित क्यान्सर अस्पताल, ललितपुरमा निधन भयो र भोलिपल्ट २० गते पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टि गरियो। उनी शाकाहारी हुन्; मदिरा, चुरोट, माछा–मासु त्यागेका छन्। जनावरप्रति मोह राख्ने उनले हात्ती, गैडा, बाघजस्ता वन्यजन्तुलाई “साथी”का रूपमा हेर्ने दृष्टि राख्छन्। फुटबल र क्रिकेट मन पर्ने खेल हुन्, र ४५ जिल्लासम्म यात्रा गरेको उल्लेख छ।
समसामयिक आर्थिक प्रश्नमा टिप्पणी गर्न उनले भ्लादिमिर पुटिनको सुधारको उदाहरण सुनाइएको प्रसंग उद्धृत गरेका छन्। ऊर्जामा लगानी र उत्पादनमुखी नेतृत्वको आवश्यकताबारे उनको धारणा स्रोतमा प्रष्ट देखिन्छ।
कृतिहरू र सम्मान
उनको आत्मकथा ‘महको म’ छ वर्षको मेहनतपछि २०७४ मा सम्पादन–सम्पूर्ण भएको जानकारी छ। श्रव्य–दृश्य माध्यमबाट नेपाली भाषाको लोकप्रियता बढाउन गरेको योगदानबापत उनी र हरिवंश आचार्यलाई जगदम्बाश्री सम्मान प्रदान गरिएको उल्लेख छ, तर सयौंकडि (वि.सं. २०४६ र २०४७) बीच वर्षबारे स्रोतहरूमा मतभेद छ।
यसका साथै गोर्खा दक्षिण बाहु (नेपाल सरकार) र नेपाल जेसिसको युवा पुरस्कार प्राप्त भएको दाबी पाइन्छ। पद्यश्री साधना सम्मानअन्तर्गत रु. २,००,००० सहित विभूषित गरिएको उल्लेख छ। २०७७ मा मिथिला नाट्य परिषद्बाट ‘महामूर्ख’ उपाधि दिएको जानकारी स्रोतमा समेटिएको छ।
सन्दर्भ
- नेपाली विकिपिडिया — “मदनकृष्ण श्रेष्ठ” (CC BY-SA 4.0) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q6726403
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ९८/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “मदनकृष्ण श्रेष्ठ”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/मदनकृष्ण_श्रेष्ठ (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026, November 12). मदनकृष्ण श्रेष्ठ [Madan Krishna Shrestha]. In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/मदनकृष्ण_श्रेष्ठ
“मदनकृष्ण श्रेष्ठ [Madan Krishna Shrestha].” Nepali Encyclopedia, 12 November 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/मदनकृष्ण_श्रेष्ठ. Accessed 12 November 2026.
Nepali Encyclopedia Editors. “मदनकृष्ण श्रेष्ठ [Madan Krishna Shrestha].” Nepali Encyclopedia. Last modified November 12, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/मदनकृष्ण_श्रेष्ठ.
@misc{nepaliencyclopedia_220,
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
title = {मदनकृष्ण श्रेष्ठ [Madan Krishna Shrestha]},
howpublished = {Nepali Encyclopedia},
year = {2026},
url = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0},
urldate = {2026-11-12},
note = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}TY - ELEC AU - Nepali Encyclopedia Editors TI - मदनकृष्ण श्रेष्ठ [Madan Krishna Shrestha] T2 - Nepali Encyclopedia PY - 2026 DA - 2026/11/12 UR - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 Y2 - 2026/11/12 LA - ne ER -
स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/मदनकृष्ण_श्रेष्ठ · अद्यावधिक १२ नोभेम्बर २०२६ · समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा
