नयाँ र अद्यावधिक लेखहरू
भर्खरै थपिएका वा अद्यावधिक गरिएका लेख, पछिल्लो मिति अनुसार।
-
प्युठान जिल्ला
प्युठान जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको मध्य–पहाडी भागमा पर्ने एक प्रशासनिक जिल्ला हो, जसको भौगोलिक उचाइ ३०५ देखि ३,६५९ मिटरसम्म फैलिन्छ। करिब १,३२,८९० हेक्टर क्षेत्राधिकार भएको यस जिल्लामा ठण्डा र समशीतोष्ण जलवायु पाइन्छ। ९ स्थानीय तह र प्रादेशिक/संघीय निर्वाचन…
-
अर्घाखाँची जिल्ला
अर्घाखाँची जिल्ला नेपालका सात प्रदेशमध्ये लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम सन्धिखर्क हो। पूर्वमा पाल्पा जिल्ला, उत्तरमा गुल्मी जिल्ला, पश्चिममा प्युठान जिल्ला तथा दाङ जिल्ला, र दक्षिणतर्फ कपिलवस्तु जिल्ला तथा रूपन्देही…
-
कपिलवस्तु जिल्ला
कपिलवस्तु जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको दक्षिण-पश्चिमी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो, जसको क्षेत्रफल १,७३८ वर्ग किमी छ र सदरमुकाम तौलिहवा हो। भू–आकृतिले तराईको समथर भूभाग र तल्लो चुरे पर्वत समेट्छ; सिमानामा रुपन्देही जिल्ला, दाङ जिल्ला, अर्घाखाँची जिल्ला र भारतको…
-
रुपन्देही जिल्ला
रुपन्देही नेपालका लुम्बिनी प्रदेशअन्तर्गतको जिल्ला हो, जसको पूर्व नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम), पश्चिम कपिलवस्तु जिल्ला, उत्तर पाल्पा जिल्ला र दक्षिणतर्फ उत्तर प्रदेश (भारत) पर्दछन्। गौतम बुद्धको पवित्र जन्मस्थल लुम्बिनी रहेका कारण यस क्षेत्रलाई ऐतिहासिक,…
-
नवलपरासी जिल्ला
नवलपरासी जिल्ला वि.सं. २०७२ सम्म अस्तित्वमा रहेको नेपालको पूर्व–पश्चिम फैलिएको पूर्व जिल्ला हो। पूर्वतर्फ नवलपुर र पश्चिमतर्फ परासी क्षेत्र एकीकृत गरी वि.सं. २०१८ मा ‘नवलपरासी’ नाम दिइएको थियो। त्यसपछि यो प्रशासनिक इकाई फुटेर नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) र…
-
पाल्पा जिल्ला
पाल्पा जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी भूभागमा पर्ने एक प्रशासनिक एकक हो, जसको केन्द्र तानसेन हो। १,३७३ वर्ग किमी क्षेत्रफल र २४२,४२३ जनसंख्या भएको यस जिल्लाको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि सेन वंशसँग जोडिन्छ र पाल्पा राज्य वि.सं. १८६१ मा नेपालमा गाभिएको उल्लेख छ।…
-
गुल्मी जिल्ला
गुल्मी जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशअन्तर्गत पर्ने नेपालको एक प्रशासनिक जिल्ला हो, जसको केन्द्र तम्घासमा छ। पूर्व–पश्चिम छिमेक जिल्लाहरूले घेरेको यो पहाडी क्षेत्र कफी खेतीका लागि चिनिन्छ र यसको उत्पादन स्वदेशी तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा लोकप्रिय छ; स्थानीय…
-
बागलुङ जिल्ला
बागलुङ जिल्ला गण्डकी प्रदेशअन्तर्गत पर्ने एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसलाई झोलुङ्गे पुलहरूको प्रख्यातिले छुट्टै छाप दिएको छ। ‘सानो नेपाल’ भनेर पनि चिनिने यो जिल्लामा ४ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका छन्। पूर्वको पर्वत जिल्लादेखि पश्चिमका रुकुम र रोल्पासम्म फैलिएको…
-
पर्वत जिल्ला
पर्वत जिल्ला गण्डकी प्रदेशका ११ मध्ये एक मध्यपहाडी जिल्ला हो, प्रशासनिक केन्द्र कुश्मा बजार। क्षेत्रफलबारे स्रोतहरूमा ४९४ र ५३६.८६ वर्ग किलोमिटर दुई भिन्न अंक भेटिन्छन्। पछिल्लो जनगणनाअनुसार जनसङ्ख्या १,५७,८२६ छ। साक्षरता ६५ प्रतिशतभन्दा माथि रहेको यो जिल्ला…
-
म्याग्दी जिल्ला
म्याग्दी जिल्ला नेपालको गण्डकी प्रदेशअन्तर्गत मध्यपहाडी भेगको प्रशासनिक इकाइ हो। पूर्वमा कास्की जिल्ला र पर्वत जिल्ला, पश्चिममा बागलुङ जिल्ला, डोल्पा जिल्ला र रुकुम जिल्ला, उत्तरमा मुस्ताङ जिल्ला तथा डोल्पा, दक्षिणमा बागलुङ रहेको यो जिल्लाको क्षेत्रफल २,२९७…
-
मुस्ताङ जिल्ला
मुस्ताङ जिल्ला नेपालका पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत धौलागिरी अञ्चलको उत्तरी किनारामा पर्ने हिमाली जिल्ला हो। धौलागिरी र निलगिरी शृङ्खलाबीच फैलिएको यो क्षेत्र प्राचीनकालदेखि नेपाल–तिब्बत व्यापारीक बाटोका लागि ख्याति प्राप्त भएको मानिन्छ। सदरमुकाम जोमसोम…
-
मनाङ जिल्ला
मनाङ जिल्ला नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने हिमश्रृंखला पारिको उच्च भूभागको जिल्ला हो। नेपाल सरकारको वर्गीकरण अनुसार यो अति दुर्गम ‘क’ वर्गमा पर्छ। करिब २,२४६ वर्ग कि.मी. क्षेत्रफलबाहक मनाङ पूर्व–पश्चिम हिमाली शृङ्खलाले घेरिएको…
-
कास्की जिल्ला
कास्की जिल्ला गण्डकी प्रदेशको एक प्रमुख पर्यटकीय जिल्ला हो, जसको प्रशासनिक केन्द्र पोखरा हो। अन्नपूर्ण शृङ्खला र माछापुच्छ्रेको नजिक अवस्थित यस जिल्लाको भू–आकृति मध्यम पहाडदेखि उच्च हिमालसम्म फैलिएको छ, र काठमाडौँबाट करिब २०० किमि. पश्चिम पर्छ। सेती गण्डकी,…
-
स्याङ्जा जिल्ला
स्याङ्जा जिल्ला पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चलमा पर्ने पहाडी जिल्ला हो। सदरमुकाम स्याङ्जा (पुतलीबजार) रहेको यस जिल्ला १,१६४ वर्ग कि.मी.मा फैलिएको छ। कालीगण्डकी मुख्य नदी र आँधीखोला प्रमुख खोला हुन्। ५ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका सहित ११ स्थानीय तह…
-
तनहुँ जिल्ला
तनहुँ जिल्ला गण्डकी प्रदेशअन्तर्गतको एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम दमौलीमा छ। यो जिल्ला महाभारत श्रृङ्खला र मध्य पहाडी भू-भागमा अवस्थित छ र पूर्वको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत पर्दथ्यो। इतिहासतः यो चौविसे राज्यमध्ये प्रभावशाली राज्यसमेत…
-
लमजुङ जिल्ला
लमजुङ जिल्ला गण्डकी प्रदेशअन्तर्गत नेपालको एक ऐतिहासिक र भौगोलिक विविधतायुक्त जिल्ला हो। मध्य-पहाडदेखि उत्तरी हिमाली भूभागसम्म फैलिएको यस जिल्लाको क्षेत्रफल १,६९२ वर्ग किमि छ र सदरमुकाम बेसीसहर हो। गुरुङ समुदायको उल्लेख्य बसोबास, सांस्कृतिक सम्पदा, पर्यटन…
-
गोरखा जिल्ला
गोरखा जिल्ला नेपालको गण्डकी प्रदेशमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम गोरखा बजार हो, जो गोरखा नगरपालिकाभित्र अवस्थित छ। जिल्लामा ११ स्थानीय तह (२ नगरपालिका, ९ गाउँपालिका) र २ निर्वाचन क्षेत्र छन्। सीमामा धादिङ जिल्ला, तनहुँ जिल्ला, लमजुङ जिल्ला तथा…
-
चितवन जिल्ला
चितवन जिल्ला बागमती प्रदेशको दक्षिणपश्चिमतर्फ पर्ने भित्री मधेशीय जिल्ला हो। सदरमुकाम भरतपुर रहेको यो जिल्लाको क्षेत्रफल २,२३८.३९ वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या २०७८ मा ७,१९,८५९ थियो। भूभागको ठूलो अंश चितवन उपत्यकामा पर्छ र महाभारत पर्वत शृङ्खला उत्तरी भागमा…
-
मकवानपुर जिल्ला
मकवानपुर जिल्ला नेपालका बागमती प्रदेशभित्र पर्ने पूर्व–पश्चिम मार्गका लागि महत्त्वपूर्ण भौगोलिक घाँटी हो। उत्तरमा महाभारत शृङ्खला र दक्षिणमा चुरे पर्वत बीच रहेको यस जिल्लाको सदरमुकाम हेटौँडा हो। त्रिभुवन राजपथ र महेन्द्र राजमार्गले राजधानी काठमाडौँ र देशका…
-
सिन्धुली जिल्ला
सिन्धुली जिल्ला नेपालका बागमती प्रदेशको एक प्रशासनिक एकाइ हो, जसको कुल क्षेत्रफल २,४९१ वर्ग किलोमिटर छ। सदरमुकाम कमलामाई नगरपालिकाभित्रको सिन्धुलीमाढी हो। वि.सं. २०७८ को जनगणनाअनुसार यहाँ ३,००,०२६ बासिन्दा छन्। भित्री तराई र पहाडी भू–रूप समेट्ने यस जिल्लाको…
-
रामेछाप जिल्ला
रामेछाप जिल्ला नेपालका मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चलमा पर्ने पहाडी प्रशासनिक इकाई हो। १,५४६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भएको यस जिल्लाको सदरमुकाम मन्थली हो। उचाइ ४२६ मिटरदेखि ६,९५८ मिटरसम्म फैलिएको भूभाग, काभ्रे–दोलखा–ओखलढुङ्गा–सिन्धुलीसँग जोडिएको…
-
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला नेपालका ७७ मध्ये बागमती प्रदेशअन्तर्गत पर्ने एक प्रशासनिक इकाइ हो। सदरमुकाम धुलिखेल रहेको यस जिल्लाले १,३९६ किमी² क्षेत्र ओगटेको भनाइ पाइन्छ, र २०७८ को जनगणनाअनुसार जनसङ्ख्या ३,६४,०३९ थियो। काठमाडौँका पूर्व अवस्थित यो जिल्ला डाँडापाखा,…
-
ललितपुर जिल्ला
ललितपुर जिल्ला बागमती प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जो काठमाडौँ उपत्यकाको दक्षिण भागमा पर्छ। पाटन दरबार स्क्वायरलाई युनेस्को विश्व सम्पदा सूचिमा राखिएको छ, र कृष्ण मन्दिर, अशोक स्तूप तथा महाबौद्ध जस्ता स्थल गरी सांस्कृतिक केन्द्र मानिन्छ। भू–आकृति…
-
काठमाडौँ जिल्ला
काठमाडौँ जिल्ला नेपालकै राजधानी आवास भएको, काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्ने प्रशासनिक जिल्ला हो। यो जिल्ला चार भञ्ज्याङ र नदी–डाँडाले परिभाषित सीमाभित्र अवस्थित छ, पूर्व–पश्चिम तथा उत्तर–दक्षिणतर्फ आसपासका जिल्लासँग सिमाना जोडिएको छ। बागमती र विष्णुमती जस्ता…