नयाँ र अद्यावधिक लेखहरू
भर्खरै थपिएका वा अद्यावधिक गरिएका लेख, पछिल्लो मिति अनुसार।
-
काठमाडौँ
काठमाडौँ नेपाल राज्यको सङ्घीय राजधानी र जनसङ्ख्याका आधारमा सबैभन्दा ठूलो सहर हो। बागमती प्रदेशको काठमाडौँ उपत्यकामा १,३३७ मिटर उचाइमा अवस्थित यो महानगर हिमालय पहाडी क्षेत्रमा श्रीनगरपछि दोस्रो ठूलो सहर मानिन्छ। वि.सं. २०७८ को जनगणनामा ८,६२,४०० बासिन्दा र…
-
दार्चुला जिल्ला
दार्चुला जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने, देशको पश्चिम सिमानासँग टाँसिएको अन्तिम जिल्लामध्ये एक हो। यसको भू-उचाइँ ५१८ मिटरदेखि ७,१३२ मिटरसम्म फैलिएको छ र सदरमुकाम खलङ्गा हो। उत्तरतर्फ तिब्बत र पश्चिमतर्फ भारतसँग छिमेकी रहेको यो जिल्ला व्यापारिक,…
-
बैतडी जिल्ला
बैतडी जिल्ला नेपालका सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको क्षेत्रफलबारे स्रोतहरूमा फरक देखिन्छ, र वि.सं. २०६८ को जनगणनाअनुसार जनसङ्ख्या २,५०,८९८ थियो। पश्चिमतर्फ महाकाली नदीले भारतसँग सीमा बनाउँछ, र यो जिल्ला दशरथ चन्दको जन्मभूमि…
-
डडेल्धुरा जिल्ला
डडेल्धुरा जिल्ला नेपालका सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने एउटा पहाडी जिल्ला हो, जसको सिमाना पूर्वमा डोटी जिल्ला, उत्तरमा बैतडी जिल्ला, दक्षिणमा कञ्चनपुर जिल्ला र पश्चिममा भारतको उत्तराखण्डसँग जोडिन्छ। वर्तमान संरचनामा २ नगरपालिका र ५ गाउँपालिका रहेको यो जिल्लामा…
-
कैलाली जिल्ला
कैलाली जिल्ला सुदूरपश्चिम प्रदेशअन्तर्गत पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो, जसको सदरमुकाम धनगढी रहेको छ। ३,२३५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल र २०७८ अनुसार ९११,१५५ जनसंख्या भएको यो जिल्ला पूर्वमा कर्णाली नदी र दक्षिणमा मोहना नदी हुँदै उत्तर प्रदेशसँग जोडिन्छ। भू–रूपले चुरे…
-
डोटी जिल्ला
डोटी जिल्ला सुदूरपश्चिम प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम सिलगढीमा पर्दछ। २,०२५ वर्ग किमि क्षेत्र ओगट्ने यो जिल्ला हिमाली उकासदेखि चुरे पहाडसम्म फैलिएको विविध भू-आकृतिका कारण जलवायु रूपमा विषम छ। यसको ऐतिहासिक पहिचान बाइसे–चौबिसे कालको रैका/डोटी…
-
अछाम जिल्ला
अछाम जिल्ला सुदूरपश्चिम प्रदेशको एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम मङ्गलसेनमा छ। करिब १६८० वर्ग किलोमिटरसम्म फैलिएको यो जिल्ला भौगोलिक रूपमा दुर्गम भए पनि प्राकृतिक सम्पदा र सांस्कृतिक विविधताका कारण परिचित छ। संविधान २०७२ पछिको पुनर्संरचनाले यसलाई ४…
-
बझाङ जिल्ला
बझाङ जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने हिमाली–पहाडी जिल्ला हो, जहाँ दुई सहरी नगरपालिका र दस गाउँपालिका सहित १२ स्थानीय तह छन्। यसको कूल क्षेत्रफल ३,४२२ वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या १,६७,०२६ रहेको छ। भौगोलिक रूपमा चीनको तिब्बतसँग उत्तरी सिमाना जोडिएको यस…
-
बाजुरा जिल्ला
बाजुरा जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने एक हिमाली जिल्ला हो। यसका सिमाना बझाङ जिल्ला, हुम्ला जिल्ला, मुगु जिल्ला, कालिकोट जिल्ला र अछाम जिल्लासँग लाग्छन्। करिब २,१८८ वर्ग कि.मि. क्षेत्रफल भएको जिल्लामा उचाइ ७२६–७,०३६ मि. दायरा देखिन्छ। पछिल्लो…
-
हुम्ला जिल्ला
हुम्ला जिल्ला कर्णाली प्रदेशअन्तर्गतको एक ठूलो पहाडी–हिमाली जिल्ला हो, जसको सदरमुकाम सिमिकोट हो। करिब ५,६५५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलसहित यो डोल्पा जिल्लापछि देशको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो जिल्ला मानिन्छ। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार जनसङ्ख्या करिब ५५ हजार छ र ७…
-
मुगु जिल्ला
मुगु जिल्ला नेपालको कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत पर्ने एक दुर्गम हिमाली जिल्ला हो। जिल्लाको सदरमुकाम गमगढी हो र कुल क्षेत्रफल ३,५३५ वर्ग किलोमिटर छ। यहाँका प्रमुख नदीहरू मुगु कर्णाली र हुम्ला कर्णाली हुन्। नेपालको सबैभन्दा ठूलो ताल रारा ताल र त्यसलाई घेरेको रारा…
-
कालिकोट जिल्ला
कालिकोट जिल्ला नेपालकाे कर्णाली प्रदेशमा पर्ने प्रशासनिक इकाइ हो, जसकाे सदरमुकाम मान्म हो। १,७४१ वर्ग किमी क्षेत्रफलमा फैलिएको यस जिल्लामा वि.सं. २०७८ को राष्ट्रिय जनगणनाअनुसार १,४५,२९२ बासिन्दा थिए। तीन नगरपालिका र छ गाउँपालिका गरी नौ स्थानीय तहमा व्यवस्था…
-
जुम्ला जिल्ला
जुम्ला जिल्ला कर्णाली प्रदेशको हिमाली उच्चभागमा अवस्थित प्रशासनिक इकाइ हो। यसको सदर केन्द्र [खलङ्गा] हो, जो [चन्दननाथ नगरपालिका]भित्र पर्छ र स्थानीय शिक्षा, स्वास्थ्य तथा व्यापारका सेवाहरुको प्रमुख केन्द्र मानिन्छ। कुल क्षेत्रफल २,५३१ वर्ग कि.मी. र २०७८…
-
डोल्पा जिल्ला
डोल्पा जिल्ला नेपालको कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत अवस्थित, क्षेत्रफलका आधारमा सबैभन्दा ठूलो जिल्ला हो। सदरमुकाम दुनै रहेको यो जिल्लाले ७,८८९ वर्ग किमी भूभाग ओगट्छ र राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार जनसङ्ख्या ४२,७७४ छ। उचाइ १,५२५–७,६२५ मि. बीच फराकिलो दायरामा फैलिएको…
-
जाजरकोट जिल्ला
जाजरकोट जिल्ला नेपालका कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत पर्ने प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम खलङ्गा रहेको छ। जिल्लाको क्षेत्रफल २,२३० वर्ग किलोमिटर छ र राष्ट्रिय जनगणना २०७८ मा जनसङ्ख्या करिब १,८९,३६० उल्लेख भए पनि कतिपय अभिलेखमा १,८९,३६५ देखिन्छ। बाईसे राज्यकालदेखि…
-
दैलेख जिल्ला
दैलेख जिल्ला नेपालको कर्णाली प्रदेशमा पर्ने पहाडी प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम नारायण नगरपालिकास्थित दैलेख बजार हो। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार जनसङ्ख्या २,५२,३१३ र क्षेत्रफल १,४८५.५७ वर्गकिलोमिटर छ। पूर्वमा जाजरकोट जिल्ला, उत्तरमा कालीकोट जिल्ला,…
-
सुर्खेत जिल्ला
सुर्खेत जिल्ला कर्णाली प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जसको क्षेत्रफल २,४५१ वर्ग किलोमिटर छ। सदरमुकाम वीरेन्द्रनगर कर्णालीको राजधानी तथा प्रमुख व्यापारिक केन्द्र पनि हो। सुर्खेत भित्री उपत्यकायुक्त भूभाग भएकाले जलवायु मध्यम छ, र राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार…
-
सल्यान जिल्ला
सल्यान जिल्ला कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत रहेको नेपालका ७७ जिल्लामध्ये एक हो। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या २,३८,५१५ र क्षेत्रफल १,४६२ किमी² (५६४ वर्ग माइल) छ। प्रशासनिक केन्द्र खलङ्गा हो, जुन शारदा नगरपालिकाभित्र पर्दछ। ऐतिहासिक रूपमा यस क्षेत्रको…
-
दाङ जिल्ला
दाङ जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको भूभागमा पर्ने प्रशासनिक इकाई हो, जसमा दाङ र देउखुरी उपत्यकाहरू समेटिन्छन्। यहाँको दाङ उपत्यका एशियामै ठूलो र विश्वस्तरमा दोस्रो ठूलो उपत्यका मानिन्छ। जिल्ला ३०५९.८१ वर्ग किमी क्षेत्रफलमा फैलिएको छ, उचाइ दायरा २१३–२०५८ मि. छ, र…
-
बर्दिया जिल्ला
बर्दिया जिल्ला नेपालका प्रशासनिक एकाइमध्ये लुम्बिनी प्रदेशमा पर्ने जिल्ला हो। पूर्वमा बाँके जिल्ला, पश्चिममा कैलाली जिल्ला, उत्तरमा सुर्खेत जिल्ला र सल्यान जिल्ला तथा दक्षिणमा भारतको उत्तर प्रदेश यसका सीमाना हुन्। कुल २०२५ वर्गकिमी क्षेत्रमध्ये ६८.७६% समथर…
-
बाँके जिल्ला
बाँके जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जसले नेपालका मध्य तथा सुदूर भागका आर्थिक गतिविधिलाई जोड्ने महत्त्वपूर्ण कडीको काम गरेको मानिन्छ। यातायात, विद्युत् र औद्योगिक पूर्वाधार अपेक्षाकृत विकसित छन्। पश्चिम तर्फको प्रमुख शहरी केन्द्र नेपालगञ्ज बाट…
-
पश्चिम रुकुम जिल्ला
पश्चिम रुकुम जिल्ला कर्णाली प्रदेशको पहाडी भेगमा पर्ने एक प्रशासनिक इकाइ हो, जुन २०७४ को पुनर्संरचना पछि रुकुम विभाजनबाट बनेको मानिन्छ। सदरमुकामबारे स्रोतहरूमा खलङ्गा र मुसिकोट दुबै उल्लेख भेटिन्छ। क्षेत्रफल करिब १,२१३.४९ वर्गकिलोमिटर र जनसंख्या २०७८ मा झन्डै…
-
पूर्वी रुकुम जिल्ला
पूर्वी रुकुम जिल्ला नेपालको लुम्बिनी प्रदेशको एक मात्र हिमाली जिल्ला हो, जहाँ धौलागिरि हिमालको पश्चिम भूभाग पर्ने ढोरपाटन शिकार आरक्षको साठ्ठी प्रतिशतभन्दा बढी अंश पर्दछ। यस जिल्लाको सर्वोच्च चुचुरो पुथा हिउँचुली (७,२४६ मि.) हो। वि.सं. २०५२–२०६२ को माओवादी…
-
रोल्पा जिल्ला
रोल्पा जिल्ला नेपालको पश्चिम पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित एक प्रशासनिक इकाइ हो। यसको क्षेत्रफल १,८७९ वर्ग किलोमिटर छ, र दक्षिणमा दाङ जिल्ला, पूर्वमा प्युठान जिल्ला, पश्चिममा सल्यान जिल्ला तथा उत्तरतिर पूर्वी रुकुम जिल्ला सँग सिमाना जोडिन्छ। उचाइदार पहाड,…