नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश

नेपाली राजनीति

“नेपाली राजनीति” ट्याग भएका १८ लेख

जीवनी

कृष्णबहादुर महरा

कृष्णबहादुर महरा ‘अमरसिंह’ नेपाली राजनीतिमा प्रभावशाली नेता तथा प्रतिनिधिसभाका पूर्व सभामुख हुन्। उनले उपप्रधानमन्त्री, गृहमन्त्री र सूचना–सञ्चार मन्त्रीका रूपमा काम गरे। सरकार–माओवादी वार्तामा तीन…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

गणेशमान सिंह

गणेशमान सिंह (वि.सं. १९७२–२०५४) नेपालका अग्रज राजनीतिज्ञ र बहुदलीय प्रजातन्त्रको पुनर्स्थापनाका केन्द्रीय व्यक्तित्व थिए। जनआन्दोलन २०४६ का सर्वोच्च कमान्डरका हैसियतले उनले सत्ताविरोधी आन्दोलन समन्वय…

४ मिनेट पढाइ
जीवनी

गिरिजाप्रसाद कोइराला

गिरिजाप्रसाद कोइराला नेपाली काङ्ग्रेसका शीर्ष नेता र चारपटकका प्रधानमन्त्री थिए। वि.सं. २०४६ पछिको दुई दशकको नेपाली राजनीतिमा उनले निर्णायक भूमिका खेले, शान्ति प्रक्रियामा माओवादी पक्षलाई मुलधारमा…

४ मिनेट पढाइ
जीवनी

झलनाथ खनाल

झलनाथ खनाल वि.सं. २०६७ माघ २३ देखि २०६८ भदौ ११ सम्म नेपालको ३५औँ प्रधानमन्त्री रहे। उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)का पूर्व अध्यक्ष र संविधान सभामा संसदीय दलका नेता थिए। पार्टी विभाजनपछि उनी…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

दशरथ चन्द

दशरथ चन्द राणा शासनविरुद्ध संगठित प्रतिरोधका सशक्त व्यक्तित्व मानिन्छन्। वि.सं. १९६० असार १७ मा बैतडीको बस्कोटमा जन्मिएका उनले काशी र भारतका विभिन्न स्थानमा पढे, महात्मा गान्धीको सत्याग्रहमा सहभागिता…

२ मिनेट पढाइ
जीवनी

पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा

पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा नेपालका राणा शासनकालका १५औं श्री ३ महाराज थिए। वि.सं. २००२ मा सत्तारोहण गरी उदार सुधार, शिक्षा विस्तार, उद्योग प्रवर्द्धन र २००४ को नगर निर्वाचन जस्ता पहल गरे। वैधानिक…

३ मिनेट पढाइ
इतिहास

पाँडे वंश

पाँडे वंश नेपाली राजनीतिक इतिहासको क्षेत्री–क्षत्रिय कुल हो, जसका पुरुष सदस्यहरूलाई काजी उपाधिद्वारा चिनिन्थ्यो। यसको उदय गोरखामा द्रव्य शाहका राज्यारोहणसँग जोडिन्छ। कालु पाँडेले एकीकरणकालमा अग्रणी…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

पुष्पलाल श्रेष्ठ

पुष्पलाल श्रेष्ठ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका संस्थापक नेता हुन्। वि.सं. १९८१ असार १५ मा रामेछापमा जन्मिएका उनी दाजु गङ्गालाल श्रेष्ठको बलिदानबाट प्रेरित थिए। कलकत्तामा २००६ सालमा पार्टी स्थापना गरी…

३ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

बाबुराम भट्टराई

बाबुराम भट्टराई नेपालका राजनीतिज्ञ तथा पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्, जसले वि.सं. २०११ असार ४ मा गोरखाको खोप्लाङमा जन्म लिए। एकीकृत माओवादी नेतृत्वको भूमिगत राजनीतिबाट उदाएका उनी पछि प्रजातान्त्रिक…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

मदन भण्डारी

मदनकुमार भण्डारी (२००८ असार १३–२०५० जेठ ३) नेपाली वाम राजनीतिका प्रमुख नेता र विचारक थिए। उनले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)का महासचिवका रूपमा “जनताको बहुदलीय जनवाद”…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

मनमोहन अधिकारी

मनमोहन अधिकारी (१९७७ जेठ २८–२०५६ वैशाख १३) नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री र प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका अगुवा राजनीतिज्ञ थिए। उनी दक्षिण एसियामा संसदीय निर्वाचनबाट निर्वाचित पहिलो कम्युनिस्ट प्रधानमन्त्री…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

रणजङ्ग पाँडे

रणजङ्ग पाँडे उन्नाइसौं शताब्दीको नेपालमा दरबारीय सत्ताक्रमका महत्त्वपूर्ण पात्र थिए। भिमसेन थापा पतनपछि उनले जंगी विभाग सम्हाले, पछि साम्राज्यलक्ष्मी देवीको प्रभावमा मुख्तियार बने र रामनगर काण्डपछि…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

रामचन्द्र पौडेल

रामचन्द्र पौडेल नेपालका दीर्घ राजनीतिक अनुभव भएका नेता र तेस्रो निर्वाचित राष्ट्रप्रमुख हुन्। उनले प्रतिनिधि सभाको सभामुख, उपप्रधानमन्त्री तथा विभिन्न मन्त्रालयको नेतृत्व गरेको स्रोतमा उल्लेख छ।…

३ मिनेट पढाइ
राजनीति र कानुन

राष्ट्रिय जनमोर्चा

राष्ट्रिय जनमोर्चा नेपालको एउटा संगठित राजनीतिक दल हो, वि.सं २०५१ मा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मसाल)को वैधानिक मोर्चाका रूपमा सुरु भएको। नेतृत्वमा पूर्वउपप्रधानमन्त्री चित्रबहादुर केसी रहेका यस दलले…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

विनोद चौधरी

विनोद कुमार चौधरी वि.सं. २०१२ वैशाख १ मा जन्मिएका नेपाली उद्योगी, अर्बपति, राजनीतिज्ञ र समाजसेवी हुन्। चौधरी ग्रुपका अध्यक्ष तथा कार्यकारी प्रमुखका रूपमा उनी ‘वाइ वाइ’ ब्रान्डसहित बहुआयामी व्यवसाय…

४ मिनेट पढाइ
जीवनी

शेरबहादुर देउवा

शेरबहादुर देउवा नेपाली काङ्ग्रेसका प्रमुख नेतामध्ये एक हुन्, जो विभिन्न अवधिमा नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका छन्। उनले संसदीय दलको नेतृत्व गर्दै वि.सं. २०५२ मा पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी…

३ मिनेट पढाइ
जीवनी

सुवर्ण शमशेर राणा

सुवर्ण शमशेर राणा नेपालका वरिष्ठ राजनीतिज्ञ र २०१५ सालमा मन्त्रिपरिषद्को अध्यक्षसमेत रहेका पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्। नेपाली कांग्रेसको नेतृत्व, २००७ सालको सशस्त्र आन्दोलनमा केन्द्रीय समन्वय, र २००८…

४ मिनेट पढाइ
जीवनी

सुशील कोइराला

सुशील कोइराला (सन् १९३९–२०१६) नेपाली राजनीतिका वरिष्ठ नेता, ३७ औँ प्रधानमन्त्री र नेपाली कांग्रेसका सभापति थिए। वि.सं. २०७० माघ २७ मा व्यवस्थापिका–संसदबाट प्रधानमन्त्री निर्वाचित भएका उनी झन्डै छ दशक…

३ मिनेट पढाइ