नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश

<i class="fa-solid fa-mountain-sun" style="color:var(--gold)"></i> भूगोल र स्थान

प्रदेश, जिल्ला, सहर, नदी, ताल, हिमाल र प्राकृतिक बनोट · १६८ लेख

भूगोल र स्थान

पोखरा महानगरपालिका

पोखरा महानगरपालिका गण्डकी प्रदेशको केन्द्र र कास्की जिल्लाको सदरमुकामसमेत भएको स्थानीय तह हो। वि.सं. २०७३ फागुन २७ मा महानगरका रूपमा उन्नत यो इकाइ क्षेत्रफलका आधारमा देशकै ठूलोमध्ये एक हो। २०७८ को…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

सगरमाथा

सगरमाथा पृथ्वीको सर्वोच्च हिमशिखर मानिन्छ, जसको उचाइ समुद्र सतहबाट ८,८४८.८६ मि. तोकिएको छ। यो नेपालका सोलुखुम्बु जिल्लाको खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकाभित्र पर्दछ र तिब्बती भाषामा चोमोलङ्मा भनेर…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

नेपाल

सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल दक्षिण एसियाको भूपरिवेष्ठित देश हो, जसको उत्तरमा चीन र अन्य तीन दिशामा भारत सन्निहित छन्। हिमालयको प्रमुख अंशमा फैलिएको यस राज्यको राजधानी काठमाडौँ हो। तराई, पहाड र…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

काठमाडौँ

काठमाडौँ नेपाल राज्यको सङ्घीय राजधानी र जनसङ्ख्याका आधारमा सबैभन्दा ठूलो सहर हो। बागमती प्रदेशको काठमाडौँ उपत्यकामा १,३३७ मिटर उचाइमा अवस्थित यो महानगर हिमालय पहाडी क्षेत्रमा श्रीनगरपछि दोस्रो ठूलो…

३ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

लुम्बिनी

लुम्बिनी नेपालस्थित गौतम बुद्धको जन्मस्थलका रूपमा चिनिएको लुम्बिनी उपवन क्षेत्र हो, जसलाई आजको लुम्बिनी अञ्चलको रूपन्देही जिल्ला भित्र राखिन्छ भन्ने विवरण पाइन्छ। इ.पू. २४९ मा सम्राट अशोकले तीर्थ…

३ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

अन्नपूर्ण

अन्नपूर्ण (अन्नपूर्ण प्रथम) उत्तर-मध्य नेपालको गण्डकी प्रदेशमा पर्ने अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलाभित्रको ८,०९१ मिटर अग्लो शिखर हो, विश्वको १०औँ स्थानमा पर्ने। जोखिमपूर्ण मार्ग, अनिश्चित मौसम र ठाडो दक्षिणी…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

नेपालका उपत्यकाहरू

चारै तिर पहाडले घेरिएको तथा बिचमा समतल भएको भूभागलाई उपत्यका भनिन्छ । नेपालमा दुई प्रकारका उपत्यकाहरू रहेका छन् । पहाडी क्षेत्रभित्रको उपत्यका भित्री मधेश भनिने तराई क्षेत्र र पहाडी क्षेत्र बिचको…

१२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

भित्री मधेश

भित्री मधेस नेपालको पहाडी क्षेत्र र तराई क्षेत्रका बीच विभिन्न ७ वटा उपत्यकाहरूको समूह हो। यस समूहका उपत्यकालाई भित्री तराई अथवा भित्री तराईका उपत्यका समेत भनिन्छ। भित्री मधेस अथवा भित्री तराई भनिने…

९ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

रुकुमकोट

रुकुमकोट नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६०४५ रहेको थियो…

७ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

उपल्लो मुस्ताङ

उपल्लो मुस्ताङ (पहिले लो राज्यको रूपमा परिचित) नेपालमा अवस्थित मुस्ताङ जिल्लाको माथिल्लो भाग (उत्तरी क्षेत्र) हो। उपल्लो मुस्ताङ सन् १९९२ सम्म एक प्रतिबन्धित राज्य थियो जसले यसलाई विश्वको सबैभन्दा…

६ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

अन्नपूर्ण हिमशृङ्खला

अन्नपूर्ण हिमालय समूह हिमालयमा अवस्थित नेपालको उत्तर-मध्यमा रहेको छ। यसमा रहेको एक हिमालयको उचाई ८,००० मिटर (२६,००० फिट) रहेको छ त्यसतै यस समूहको तेह्र वटा हिमालको उचाई ७,००० मिटर (२३,००० फिट)को छ र…

५ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

कञ्चनजङ्घा हिमाल

कञ्चनजङ्घा नेपाल–भारत सिमानामा अवस्थित विश्वको तेस्रो अग्लो हिमाल हो, जसको उचाइ ८,५८६ मिटर हो। पाँच प्रमुख चुचुरासहितको यो हिमशृङ्खला पश्चिममा तमोर, उत्तरतिर ल्होनाक चु र जोङ्सोङ ला, र पूर्वमा टिस्टा…

५ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

घोराही उपमहानगरपालिका

घोराही उपमहानगरपालिका दाङ जिल्लाको प्रशासनिक केन्द्र र लुम्बिनी प्रदेशअन्तर्गतको प्रमुख सहर हो। दाङ उपत्यकाभित्र रहेको यो सहर काठमाडौँदेखि ४१३ किलोमिटर दक्षिण–पश्चिमतिर पर्छ, र प्रदेशकै सबैभन्दा ठूलो…

५ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

कास्की जिल्ला

कास्की जिल्ला गण्डकी प्रदेशको एक प्रमुख पर्यटकीय जिल्ला हो, जसको प्रशासनिक केन्द्र पोखरा हो। अन्नपूर्ण शृङ्खला र माछापुच्छ्रेको नजिक अवस्थित यस जिल्लाको भू–आकृति मध्यम पहाडदेखि उच्च हिमालसम्म फैलिएको…

५ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

चितवन जिल्ला

चितवन जिल्ला बागमती प्रदेशको दक्षिणपश्चिमतर्फ पर्ने भित्री मधेशीय जिल्ला हो। सदरमुकाम भरतपुर रहेको यो जिल्लाको क्षेत्रफल २,२३८.३९ वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या २०७८ मा ७,१९,८५९ थियो। भूभागको ठूलो अंश…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

नेपालको भूगोल

नेपाल दक्षिण एशियामा अवस्थित भूपरिवेष्ठित देश हो, जसको पूर्व–पश्चिम लम्बाइ करिब ८८५ किलोमिटर र उत्तर–दक्षिण चौडाइ १५०–२५० किलोमिटर दायरा भित्र पर्छ। १,४७,१८१ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भएको यो भूभाग…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

बागमती प्रदेश

बागमती प्रदेश नेपालका सात प्रदेशमध्ये एक प्रशासनिक एकाइ हो, जसको राजधानी हेटौँडा हो र संघीय राजधानी काठमाडौँ समेत यहीँ पर्दछ। यस प्रदेशको क्षेत्रफल २०,३०० वर्ग किलोमिटर (नेपालको १३.७९%) छ।…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

बागमती नदी

बागमती नदी नेपालका काठमाडौँ र ललितपुरलाई छेउछाउमा छुट्याउँदै काठमाडौँ उपत्यका पार गरी दक्षिणतर्फ बग्ने प्रमुख नदी हो। यसले मधेश प्रदेश हुँदै भारतको बिहार प्रवेश गरी कमला नदीमा मिसिन्छ। हिन्दु धर्म र…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

मकवानपुर जिल्ला

मकवानपुर जिल्ला नेपालका बागमती प्रदेशभित्र पर्ने पूर्व–पश्चिम मार्गका लागि महत्त्वपूर्ण भौगोलिक घाँटी हो। उत्तरमा महाभारत शृङ्खला र दक्षिणमा चुरे पर्वत बीच रहेको यस जिल्लाको सदरमुकाम हेटौँडा हो।…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

कर्णाली प्रदेश

कर्णाली प्रदेश नेपालका सात सङ्घीय एकाइमध्ये सबैभन्दा विस्तृत भूभाग भएको प्रदेश हो। ३ असोज २०७२ मा स्वीकृत संविधानले यस प्रदेशको संरचना निर्धारण गरेको हो। क्षेत्रफल २७,९८४ वर्ग कि.मी. र जनसङ्ख्या…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

सुदूरपश्चिम प्रदेश

सुदूरपश्चिम प्रदेश नेपालको सात प्रदेशमध्ये एक प्रशासनिक एकाइ हो, जसको गठन नयाँ संविधान (३ असोज २०७२) सँगै भयो। उत्तरतर्फ तिब्बत, पूर्वमा कर्णाली र लुम्बिनी प्रदेश, र पश्चिम–दक्षिणमा भारतका दुई…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

भक्तपुर नगरपालिका

भक्तपुर नगरपालिका नेपालका भक्तपुर जिल्लाको सदरमुकाम तथा काठमाडौँ उपत्यकाको पूर्वी किनारमा अवस्थित ऐतिहासिक सहर हो। राजधानी काठमाडौँबाट करिब १३ किलोमिटर टाढा रहेको यो नगर नेवार समुदायको बहुल बासस्थान,…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

ओखलढुङ्गा जिल्ला

ओखलढुङ्गा जिल्ला नेपालको कोशी प्रदेशको मध्य–पहाडी भागमा पर्ने, नदीहरूले सीमारेखा बनाएको भूभाग हो। पूर्वतर्फ दूधकोशी नदी र पश्चिमतर्फ लिखू नदीले छुट्याउने यो जिल्ला जनसंख्यामा ५९औँ र क्षेत्रफलमा ६८औँ…

४ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

पर्वत जिल्ला

पर्वत जिल्ला गण्डकी प्रदेशका ११ मध्ये एक मध्यपहाडी जिल्ला हो, प्रशासनिक केन्द्र कुश्मा बजार। क्षेत्रफलबारे स्रोतहरूमा ४९४ र ५३६.८६ वर्ग किलोमिटर दुई भिन्न अंक भेटिन्छन्। पछिल्लो जनगणनाअनुसार…

४ मिनेट पढाइ