जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे

जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे (Jamling Tenzing Norgay) भारतीय आरोही र लेखक हुन्, जसले १९९६ को आइम्याक्स दस्तावेजी अभियानमार्फत सगरमाथा आरोहण गरी विशेष पहिचान पाए। उनी भारतस्थित दार्जिलिङ (पश्चिम बङ्गाल)मा २३ अप्रिल १९६५ मा जन्मिएका हुन्। नेपालबाहिर भारतमा बसोबास गर्ने शेर्पा समुदायको पृष्ठभूमिबाट आएका उनी अग्ला हिमशिखर आरोहणका लागि चिनिएका तेन्जिङ नोर्गे र उहाँकी तृतीय पत्नी डाकुका छोरा हुन्।

प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा

नोर्गेको जन्मस्थान दार्जिलिङ हो, जुन पश्चिम बङ्गाल राज्यअन्तर्गत पर्दछ। उनले पछि सेन्ट पल्स स्कुलमा अध्ययन गरे। औपचारिक अध्ययनको तह पूरा गरेपछि उनी उच्च शिक्षाका लागि संयुक्त राज्य झरे र विस्कन्सिनस्थित नर्थल्याण्ड कलेजमा भर्ना भए।

पारिवारिक पृष्ठभूमि

जम्लिङका पिता तेन्जिङ नोर्गे ऐतिहासिक रूपमा १९५३ मा एड्मन्ड हिलारीसँगै सगरमाथाको प्रथम सफल आरोहण गर्ने व्यक्तिहरूमा पर्दछन्। आमा डाकु, तेन्जिङ नोर्गेको तृतीय पत्नी, जम्लिङकी जन्मदाता हुन्। यस पारिवारिक विरासतले जम्लिङको पहाडी जीवनप्रतिको आकर्षणलाई मौलाउने आधार तयार गरेको देखिन्छ।

आरोहण करियर र १९९६ को एभरेस्ट अभियान

बुबाको पदचिह्न पछ्याउँदै जम्लिङले उन्नाइस सय छयानब्बेमा सगरमाथा आरोहण गरे। त्यो टोलीलाई डेभिड ब्रिशियर्सले नेतृत्व गरेका थिए, र टोलीमा एड भिएस्टुर्स तथा अरासेली सेगारा पनि सहभागी थिए। यो आरोहण अनुभव १९९८ मा प्रकाशित आइम्याक्स चलचित्र एभरेस्ट (चलचित्र, १९९८)मा विस्तृत रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ, जसले उक्त अभियानको प्राविधिक र मानवीय पक्ष देखाएको थियो।

स्मरणोत्तेजक अभियान २००२

सन् २००२ मा जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे र पिटर हिलारी (एड्मन्ड हिलारीका छोरा) सगरमाथा आरोहणको पहिलो सफलताका ५० वर्ष स्मरणार्थ गरिएको एक दलमा संलग्न भए। यस अभियानले १९५३ को ऐतिहासिक उपलब्धिलाई श्रद्धाँजलि दिने उद्देश्य राखेको थियो।

लेखन, दृष्टिकोण र १९९६ ऋतुको विवेचना

आरोहण अनुभवका आधारमा उनले "Touching My Father's Soul" शीर्षक पुस्तक लेखे, जसमा शिखर प्रयासका धारणा, तयारी र भावनाकात्मक पक्ष समेटिएका छन्। पुस्तकले धनी–ग्राहक पर्वतारोही र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने शेर्पाहरूबीचको सम्बन्धबारे खुलेर विवेचना गर्छ। मे १९९६ को आरोहण ऋतुमा १२ आरोहीको मृत्यु भएको अवस्थालाई पुस्तकले शेर्पाको दृष्टिबिन्दुबाट पहिलोपटक गहिराइका साथ राखेको मानिन्छ। यसले शेर्पाको मृत्युमा सीमित चासो र ग्राहक पक्षको क्षतिमा तुलनात्मक रूपमा बढी ध्यान जाने प्रवृत्तिमाथि टिप्पणी गरेको छ।

कृतिहरू

• Norgay, Jamling Tenzing (२००१). Touching My Father's Soul: a Sherpa's Journey to the Top of Everest (reprint ed.). HarperSanFrancisco. ISBN ९७८-०-०६-२५१६८७-९।
• Hartemann, Frederic V.; Hauptman, Robert; Norgay, Jamling Tenzing (२००५). The Mountain Encyclopedia: an A–Z Compendium of More Than 2,300 Terms, Concepts, Ideas, and People. Taylor Trade. ISBN ९७८-१-५८९७९-१६१-९।

सन्दर्भ

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/जम्लिङ_तेन्जिङ_नोर्गे (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।

Nepali Encyclopedia Editors. (2026, November 12). जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे [Jamling Tenzing Norgay]. In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/जम्लिङ_तेन्जिङ_नोर्गे

“जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे [Jamling Tenzing Norgay].” Nepali Encyclopedia, 12 November 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/जम्लिङ_तेन्जिङ_नोर्गे. Accessed 12 November 2026.

Nepali Encyclopedia Editors. “जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे [Jamling Tenzing Norgay].” Nepali Encyclopedia. Last modified November 12, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/जम्लिङ_तेन्जिङ_नोर्गे.

@misc{nepaliencyclopedia_872,
  author       = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
  title        = {जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे [Jamling Tenzing Norgay]},
  howpublished = {Nepali Encyclopedia},
  year         = {2026},
  url          = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%9C%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%99_%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%99_%E0%A4%A8%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%87},
  urldate      = {2026-11-12},
  note         = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}

TY  - ELEC
AU  - Nepali Encyclopedia Editors
TI  - जम्लिङ तेन्जिङ नोर्गे [Jamling Tenzing Norgay]
T2  - Nepali Encyclopedia
PY  - 2026
DA  - 2026/11/12
UR  - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%9C%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%99_%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%99_%E0%A4%A8%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%87
Y2  - 2026/11/12
LA  - ne
ER  -