मुसलमान

मुसलमान भन्नाले इस्लाम धर्ममा विश्वास गर्ने व्यक्तिलाई जनाइन्छ। यस परिभाषासँग सम्बद्ध धार्मिक सैद्धान्तिक संरचना इस्लामको आधिकारिक धार्मिक ग्रन्थ कुरआनमा टेकेको बताइन्छ। उपलब्ध स्रोतहरूमा मुसलमानको परिभाषा र सैद्धान्तिक आधार यतिमै केन्द्रित रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

परिभाषा र दायरा

मुसलमान शब्दले इस्लामिक आस्थामा रहेको व्यक्तिको परिचय दिन्छ। यसले धार्मिक सम्बन्ध र पहिचानलाई सूचित गर्छ, जसअनुसार उक्त व्यक्ति इस्लामसँग दार्शनिक तथा श्रद्धागत रूपमा आबद्ध हुन्छ। उपलब्ध व्याख्या अनुसार यो परिभाषा व्यक्तिको आस्था-आधारित सम्बद्धतामा सीमित छ। यसबाहेकका आयामहरूबारे स्रोतमा थप विवरण दिइएको छैन।

धार्मिक सैद्धान्तिक आधार

मुसलमानसम्बन्धी धार्मिक सिद्धान्त इस्लामको ग्रन्थ कुरआनमा आधारित भनिएको छ। यस कथनबाट मुसलमान पहिचान र इस्लामिक मत-प्रणालीबीचको सम्बन्ध कुरआनमार्फत परिभाषित हुने तथ्य संकेत हुन्छ। कुरआनलाई यहाँ इस्लाम धर्मको मूल धार्मिक ग्रन्थका रूपमा उल्लेख गरिएको छ, र मुसलमान भन्ने परिभाषा त्यही ग्रन्थमा टेकेको सैद्धान्तिक ढाँचासँग जोडिन्छ।

शब्द प्रयोग र पहिचान

मुसलमान पदावली धार्मिक सम्बन्ध सूचित गर्ने परिचयात्मक शब्दका रूपमा प्रयोग हुन्छ। यसले आस्था र सम्बन्धित सैद्धान्तिक स्रोतबीचको नाता औँल्याउँछ। परिभाषागत रूपमा, यस शब्दले आस्थाको अधारमा बनेको धार्मिक पहिचानलाई चिनाउँछ, यद्यपि त्यसको विस्तृत सामाजिक, ऐतिहासिक वा अनुष्ठानगत पक्षबारे स्रोतले थप व्याख्या गरेको छैन।

सम्बद्ध शीर्षकहरू

उपलब्ध सामग्रीमा मुसलमान विषयसँग सम्बन्धित शीर्षकहरूका रूपमा इस्लाम धर्म, इस्लामिक उत्सव, ख्वाजा गरीब नवाज र ‘सलल्लाहु अलैही वसल्लम’ जस्ता पदावली अलग्गै सूचीबद्ध छन्। यी शीर्षकहरू मुसलमान परिभाषासँग प्रसङ्गिक देखिने विषयगत सन्दर्भका रूपमा उल्लेखित छन्।

स्रोत–केन्द्रित सीमितता

यस प्रविष्टिको आशय उपलब्ध संक्षिप्त स्रोत-विवरणलाई संयत शैलीमा प्रस्तुत गर्नु मात्र हो। परिभाषा र सैद्धान्तिक आधारबाहेकका पक्ष—जस्तै सामाजिक संरचना, ऐतिहासिक विकास वा अन्य विवरण—यसै सामग्रीभित्र उपस्थित छैनन्। तसर्थ यहाँ दिइएको प्रस्तुति मुसलमान शब्दको परिभाषात्मक अर्थ र त्यसको ग्रन्थीय आधारसम्म सीमित छ।

लेखन र संरचनाबारे टिप्पणी

यस लेखमा मुसलमान शब्दको केन्द्रीय अर्थ पहिलो अनुच्छेदमै प्रस्ट्याइएको छ, र त्यसपछि सैद्धान्तिक आश्रयग्रन्थका रूपमा कुरआनको उल्लेख गरिएको छ। सम्बन्धित शीर्षकहरू अलग राखेर पाठकलाई थप सन्दर्भतर्फ सङ्केत गरिएको छ। यसरी, विषयको परिभाषा र आधारग्रन्थको उद्गार नै यहाँको मुख्य प्रतिपादन हो।

सन्दर्भ

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “मुसलमान।” नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%B2%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।

Nepali Encyclopedia Editors. (2026). मुसलमान. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%B2%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8

@misc{ne_354,
  title = {मुसलमान},
  author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
  howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%B2%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8}},
  year = {2026},
  note = {Accessed 2026-11-12}
}