प्रज्वल पराजुली

प्रज्वल पराजुली (शर्मा) नेपाली मूलका भारतीय लेखक हुन्, जिनको लेखन नेपाली भाषा बोल्ने समुदाय र तिनको सांस्कृतिक जगततर्फ उन्मुख छ। २४ अक्टोबर १९८४ मा गान्तोक ( सिक्किम ) मा जन्मिएका उनले कथा–सङ्ग्रह The Gurkha's Daughter र उपन्यास Land Where I Flee मार्फत पहिचान बनाएका छन्। पहिलो कृतिले नेपाली र प्रवासी नेपाली समाजका अनुभूति र अनुभवलाई कथात्मक रूप दिएको बताइन्छ, र सोही कृतिले २०१३ को डिलन थोमस पुरस्कारको संक्षिप्त सूचीमा स्थान पाएको थियो।

जीवन र पारिवारिक पृष्ठभूमि

पराजुलीको जन्मस्थान गान्तोक, सिक्किम हो। उनका पिता नेपाली भाषी भारतीय हुन् भने माता नेपालकी नेपाली हुन् भनेर स्रोतहरूमा उल्लेख गरिएको छ। उनको नामसँग "(शर्मा)" संलग्न छ, जसले वैयक्तिक वा पारिवारिक थरसम्बन्धी पहिचान देखाउँछ। बाल्यकाल र पारिवारिक वातावरणबारे विस्तृत विवरण भने उपलब्ध स्रोतमा सीमित छ।

शिक्षा र प्रारम्भिक रोजगारी

उनी उच्च शिक्षाका लागि ट्रुमन स्टेट विश्वविद्यालय पुगेका थिए र पछि अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयमा पनि अध्ययन गरेका थिए। लेखनलाई पूर्ण रूपमा पेशा बनाउनु पूर्व उनले द भिलेज भ्वाइस मा काम गरेका थिए। पत्रकारितासँगको यो आरम्भिक संलग्नतापछि उनी साहित्यिक लेखनतर्फ केन्द्रित भएका थिए भन्ने जानकारी दिइएको छ।

प्रकाशन यात्रा

सेप्टेम्बर २०११ मा पराजुलीले दुई पुस्तकका लागि बहुदेशीय प्रकाशन सम्झौता पाए, जसका आधारमा उनी यस्तो सम्झौता पाउने भारतका कान्छा लेखक बनेका थिए। यो सम्झौता क्वेरकस प्रकाशनसँग भएको थियो। सो पछ्याउँदै उनको पहिलो पुस्तक The Gurkha's Daughter सन् २०१२ मा प्रकाशित भयो, र दोस्रो कृति Land Where I Flee सन् २०१३ मा सार्वजनिक भयो।

प्रमुख कृतिहरू

The Gurkha's Daughter कथा–सङ्ग्रह हो, जुन डिसेम्बर २०१२ मा आएको थियो। कृतिले नेपाली समाज र प्रवासी नेपाली समुदायको दैनन्दिनता, सम्बन्ध र जीवनानुभूति नाट्यात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्छ भन्ने विवरण स्रोतमा पाइन्छ। अर्को कृति Land Where I Flee उपन्यास हो, जसको प्रकाशन डिसेम्बर २०१३ मा भएको थियो। यी दुवै कृतिहरू पराजुलीका लेखकीय क्यारियरका आधारस्तम्भ मानिन्छन् भन्ने संकेत उपलब्ध विवरणले दिन्छ।

विषयवस्तु र समुदाय

पराजुलीको लेखनको केन्द्र नेपाली भाषा बोल्ने समुदाय र तिनको सांस्कृतिक परिवेश हो। विशेषतः नेपाली मूलका मानिस र तिनको विस्थापन, बसाइँसराइ तथा अलग–अलग ठाउँमा बसेका समूहका अनुभवहरू उनका कथामा उद्गारिएको देखिन्छ। उपलब्ध विवरणले उनको आरम्भिक कृतिले नेपाली र प्रवासी नेपाली समुदायका अनुभूति र कथ्यलाई वर्णन र नाट्यीकरण गर्ने प्रयास गरेको बताउँछ।

सम्मान र पहिचान

The Gurkha's Daughter २०१३ को डिलन थोमस पुरस्कारको संक्षिप्त सूचीमा परेको थियो, जसले उनको प्रारम्भिक लेखनप्रतिको अन्तर्राष्ट्रिय चासो र पहिचानलाई संकेत गर्छ। यसबाहेकका पुरस्कार वा सम्मानबारे थप विवरण स्रोतमा उपलब्ध छैन।

सन्दर्भ

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “प्रज्वल पराजुली”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/प्रज्वल_पराजुली (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।

Nepali Encyclopedia Editors. (2026, November 12). प्रज्वल पराजुली. In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/प्रज्वल_पराजुली

“प्रज्वल पराजुली.” Nepali Encyclopedia, 12 November 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/प्रज्वल_पराजुली. Accessed 12 November 2026.

Nepali Encyclopedia Editors. “प्रज्वल पराजुली.” Nepali Encyclopedia. Last modified November 12, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/प्रज्वल_पराजुली.

@misc{nepaliencyclopedia_877,
  author       = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
  title        = {प्रज्वल पराजुली},
  howpublished = {Nepali Encyclopedia},
  year         = {2026},
  url          = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%80},
  urldate      = {2026-11-12},
  note         = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}

TY  - ELEC
AU  - Nepali Encyclopedia Editors
TI  - प्रज्वल पराजुली
T2  - Nepali Encyclopedia
PY  - 2026
DA  - 2026/11/12
UR  - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%80
Y2  - 2026/11/12
LA  - ne
ER  -