नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश
जीवनी

रवि लामिछाने

रवि लामिछाने एक नेपाली राजनीतिज्ञ, सञ्चारकर्मी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति हुन्। वि.सं. २०७९ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा उनी चितवन २ बाट विजयी भई राष्ट्रिय राजनीतिमा आएका थिए। राजनीतिमा प्रवेशअघि उनले न्युज २४ र ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजनमा कार्यक्रम चलाए, र सन् २०१३ मा ६० घण्टाभन्दा लामो टेलिभिजन अन्तर्वार्ताबाट गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स स्थापना गरेका थिए।

अद्यावधिक: १२ नोभेम्बर २०२६ ७३४ शब्द · ४ मिनेट स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा
सम्पादन गर्नुहोस् इतिहास

रवि लामिछाने नेपाली राजनीतिक नेतृत्व र टेलिभिजन प्रस्तुतीकरणका कारण परिचित व्यक्तित्व हुन्। उनले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको नेतृत्व गर्दै वि.सं. २०७९ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा चितवन २ बाट सांसद निर्वाचित भए। त्यसअघि उनी लामो समय सञ्चार क्षेत्रमा सक्रिय रहे। सन् २०१३ मा लामो निरन्तर अन्तर्वार्तामार्फत गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स दर्ता गराउँदै व्यापक चासो पाएका थिए।

सञ्चार करियर र कीर्तिमान

लामिछानेले आफूलाई टेलिभिजन प्रस्तोता र निर्माता रूपमा स्थापित गरे। सन् २०१३ अप्रिलमा उनले न्युज २४को स्टुडियोबाट ६० घण्टाभन्दा बढी अबिरल अन्तर्वार्ता सञ्चालन गरी विश्व कीर्तिमान बनाएको बताइन्छ। सोअघि र त्यसपछि उनले ‘सिधा कुरा जनतासँग’ शीर्षकको अनुगमन शैलीको कार्यक्रममार्फत सर्वसाधारणको उजुरी र गुनासा उठाउने गर्थे। कार्यक्रमको ढाँचामा उनी प्रस्तोता मात्र नभई सम्पादकीय टिप्पणीसमेत राख्थे। सन् २०२१ जनवरीमा उनले न्युज २४ छाडेर ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजनमा ‘सिधा कुरा’ शीर्षकको नयाँ संस्करण आरम्भ गरेका थिए।

राजनीतिक प्रवेश र निर्वाचन

वि.सं. २०७९ असार २ मा उनले ग्यालेक्सी फोरकेबाट बहिर्गमन गरी प्रत्यक्ष निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्ने घोषणा गरे। २०७९ असार ७ मा उनले नयाँ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी गठनको सार्वजनिक जानकारी दिए। सोही वर्ष चितवन २ बाट उम्मेदवार बनेका उनीमाथि कात्तिक २७ मा चुनावी अभियानका क्रममा गाडी तोडफोड भएको घटना रिपोर्ट भयो। नतिजामा उनले ४९,२६४ मत प्राप्त गर्दै, निकट प्रतिस्पर्धीहरू नेपाली काङ्ग्रेसका उमेश श्रेष्ठ र नेकपा (एमाले)का कृष्णभक्त पोखरेललाई ३४ हजार ३१२ मतले पछि पार्दै निर्वाचित भए।

चुनावपछि उनको पार्टीले पुष्पकमल दाहाललाई प्रधानमन्त्रीका लागि समर्थन गर्‍यो। त्यसअनुसार उनी मन्त्रिपरिषद्मा उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री नियुक्त भए र ११ पुष २०७९ मा शपथ लिए।

नागरिकता र राहदानीसम्बन्धी विवाद

लामिछाने सन् २००७ देखि २०१७ सम्म अमेरिकी नागरिक रहेको विवरण स्रोतमा छ। २०१७ मा अमेरिकी नागरिकता त्यागेपछि आफूले पहिल्यैको नेपाली नागरिकता स्वतः पुनःप्राप्त भएको दाबी गरे। तर सर्वोच्च अदालतले २०२३ जनवरी २७ मा कानुनी प्रक्रिया पूरा नगरी नयाँ नेपाली नागरिकता नलिएको ठहर गर्दै, उनलाई उपप्रधानमन्त्री, गृहमन्त्री, पार्टी अध्यक्ष, संसदीय दलको नेता र सांसद पदबाट हटाउने आदेश दियो। उनले २०२३ जनवरी २९ मा प्रक्रिया पूरा गरी पुनः नेपाली नागरिकता लिएको उल्लेख छ।

सन् २०१५ मा अमेरिकी नागरिक रहँदा नेपाली राहदानी लिएको आरोपसमेत उठ्यो। नेपालको कानुनले दोहोरो नागरिकता र राहदानी मान्य नगर्ने भएकाले यो विषय विवादित रह्यो। नेपालका महान्यायाधीवक्ताले सो मुद्दा दायर नगर्ने निर्णय गरे, र सर्वोच्च अदालतले राहदानी प्रकरणलाई नागरिकता मुद्दासँग जोड्न अस्वीकार गर्‍यो।

फौजदारी मुद्दा र अदालती कारबाही

सन् २०१९ अगस्ट १५ मा पत्रकार शालिकराम पुडासैनीको आत्महत्यासम्बन्धी प्रकरणमा प्रहरीबाट उनी पक्राउ परे। पुडासैनैले अन्तिम सन्देशमा दुरुत्साहन दिएको आरोप लगाएको भनिएको छ। चितवन जिल्ला अदालतले केही दिनपछि रु ५ लाख धरौटीमा रिहा गर्‍यो, र न्यायाधीश हेमन्त रावलको इजलासले अन्ततः सबै अभियोगबाट सफाइ दियो।

गृहमन्त्री हुँदा उनले राष्ट्रिय परिचयपत्र प्रणालीका कामका लागि Advantage International Pvt. Ltd. नामक संस्थासँग ठेक्का प्रक्रियालाई सात दिनमै अघि बढाएको विषय विवादित बन्यो। सार्वजनिक खरीद ऐनले तोकेको न्यूनतम अवधि नदिएको, र वित्त तथा कानुन निकायसँग परामर्श नगरेको आरोप लाग्यो। मन्त्रिपरिषद्ले प्रक्रिया र ठेक्का दुवै खारेज गर्‍यो, र कम्पनीको धरौटी जफत गरियो।

फाउन्डेसन, सहकारी र अन्य आर्थिक विवाद

लामिछानेमाथि आफ्नो “[Ravi Lamichhane Foundation]” मार्फत रास्कोट, कालिकोटमा अस्पताल निर्माणका लागि उठाइएको रकम पत्नी निकिता पौडेलको व्यक्तिगत खातामा सारिएको ठगी, अवैध सम्पत्ति शुद्धिकरण र संगठित अपराधसम्बन्धी आरोप लगाइएको छ। उनले फाउन्डेसन घाटामा रहेको बताए पनि, व्यक्तिगत खर्चमा रकम गएको भन्ने दाबीहरूबारे स्रोतमा सन्दर्भ अस्पष्ट रहेको उल्लेख छ। त्यस्तै, IMF ऋणबाट ४ करोड ९ लाख रुपैयाँको सरकारी अनुदान झुटो विवरणमार्फत लिएको भनाइसमेत छ, जसका सन्दर्भहरू स्पष्ट छैनन्।

सहकारी प्रकरणमा २०२४ को आरम्भतिर कान्तिपुर दैनिकले रकम हिनामिना भएको शीर्षकमा श्रृंखला प्रकाशित गर्‍यो। मुख्य अभियुक्त गीतेन्द्र बाबु राई भए पनि, लामिछानेको नाम र हस्ताक्षर कागजातमा देखिएको बताइएको छ। उनले आफ्नो नाम र हस्ताक्षर दुरुपयोग भएको भन्दै आरोप अस्वीकार गरे। २०२४ मे १८ मा संघीय संसदले विशेष समिति गठन गर्‍यो। समितिले लामिछाने, गीतेन्द्र राई र छबिलाल जोशीले संयुक्त खाता सञ्चालन गरी कर्मचारीलाई तलब–भत्ता उपलब्ध गराएको निष्कर्ष निकाल्यो। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले यसलाई दोष पुष्टि नभएको भन्दै प्रतिक्रिया दियो, भने राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका ध्रुवबहादुर प्रधानले मुद्दा अगाडि बढ्न सक्ने धारणा राखे।

पछि २०८१ चैत २१ मा तुल्सीपुर उच्च अदालतको बुटवल इजलासको आदेशले रूपन्देही जिल्ला अदालतको धरौटी आदेश उल्ट्याएपछि उनी पक्राउ परे। यो आदेश सुप्रिम सहकारी प्रकरणअन्तर्गत करोडौँको हिनामिना सम्बन्धी ठगी र संगठित अपराध आरोपसँग जोडिएको बताइएको छ। उनले आरोप अस्वीकार गर्दै अदालत प्रक्रियामा सहयोग गर्ने बताएका छन्। २०८२ जेठ १० मा सर्वोच्च अदालतले उच्च अदालतको आदेश सदर गर्दै उनकी पत्नीले दायर गरेको बन्दीप्रत्यक्षीकरण रिट खारेज गर्‍यो, उपलब्ध प्रमाणका आधारमा निर्दोष मान्न नसकिने ठहरसहित रूपन्देही जिल्ला अदालतको अन्तिम फैसलासम्म न्यायिक हिरासत निरन्तर हुने भनाइ राख्यो।

व्यक्तिगत जीवन

लामिछानेको पहिलो वैवाहिक सम्बन्ध इशा लामिछानेसँग थियो, जसले करिब २४ वर्ष लामो अवधि ओगट्यो। सम्बन्धविच्छेदभन्दा करिब १० वर्षअघि नै उनीहरू अलग बसेको बताइएको छ। उनले २०७५ माघ ७ मा निकिता पौडेलसँग पुनः विवाह गरे। पहिलो विवाहबाट उनका दुई छोरी छन्।

सन्दर्भ

स्रोत र समीक्षाको अवस्था

स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q14474324
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ९७/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)

नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।

यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।

यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्

शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “रवि लामिछाने”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/रवि_लामिछाने (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।

स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/रवि_लामिछाने · अद्यावधिक १२ नोभेम्बर २०२६ · समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा