तमोर नदी

तमोर नदी कञ्चनजङ्घा हिमालको आसपासबाट सुरुआत गर्ने नदी हो, जसलाई देशको प्रमुख श्रेणीमा राखिएको छ। यसको बहाव मार्गले धनकुटा जिल्ला छुँदै उत्तर–पूर्वी भेगतिरबाट दक्षिण–पश्चिमतर्फ प्रस्थान गर्छ। नदीको अन्त्यतिरको प्रवाह कोशी नदीमा पुगेर समाहित हुन्छ, र त्रिबेणीघाटमा अरुण नदी तथा सुनकोशी नदीसँग मिलेर संयुक्त धारालाई सप्तकोशी नदी नामले चिनिन्छ।

उत्पत्ति र पहिचान

तमोरको उद्गम क्षेत्र कञ्चनजङ्घा हिमाल नजिक पर्दछ भन्ने विवरण स्रोतहरूमा पाइन्छ। यसलाई देशको “प्रथमस्तर”को नदीका रूपमा चिनाइएको हुनाले, राष्ट्रिय सन्दर्भमा यसको दर्जा उच्च श्रेणीमा राखिएको देखिन्छ। उद्गम र पहिचानसम्बन्धी यी आधारहरूले तमोरलाई देशीय नदी सूचीमा विशिष्ट स्थान दिएको संकेत गर्छन्।

बहाव दिशा र मार्ग

यो नदीको मुख्य प्रवाह दिशा उत्तर–पूर्वबाट दक्षिण–पश्चिमतर्फ उन्मुख छ। बहावक्रममा यसले धनकुटा जिल्लाभित्रका भूभाग पार गर्छ। दिशात्मक प्रवृत्तिले नदीको मार्गरेखा स्पष्ट पार्छ, जसअनुसार यसको धार दक्षिण–पश्चिमी गन्तव्यतर्फ निरन्तर सरिरहेको देखिन्छ।

कोशीसँगको मिलन

तमोरको तलतिरको यात्रा कोशी नदीतर्फ पुगेर टुंगिन्छ। अन्तिम चरणमा यसको प्रवाह कोशीमा समाहित हुने भएकाले, तमोर उक्त नदी प्रणालीको एक महत्वपूर्ण अवयवका रूपमा देखापर्छ भन्ने निष्कर्ष स्रोतकै कथनसँग मेल खान्छ।

त्रिबेणीघाट र संयुक्त प्रवाह

संगम स्थलका रूपमा उल्लेखित त्रिबेणीघाटमा तमोरको भेट अरुण नदी र सुनकोशी नदीसँग हुन्छ। यी तीन धार एकै बिन्दुमा मिसिएपछि संयुक्त प्रवाहलाई सप्तकोशी नदी नामले सम्बोधन गरिन्छ। यसरी तमोरको धार सहप्रवाहसँग एकीकृत भई नयाँ नामले निरन्तरगत हुन्छ भन्ने जानकारी स्रोतले उजागर गरेको छ।

सन्दर्भ

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “तमोर नदी।” नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A4%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।

Nepali Encyclopedia Editors. (2026). तमोर नदी. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A4%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80

@misc{ne_142,
  title = {तमोर नदी},
  author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
  howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A4%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80}},
  year = {2026},
  note = {Accessed 2026-11-12}
}