अल्बाट्रोस वि.सं. २०५५ मा काठमाडौँमा तीन विद्यालयका साथीहरू मिलेर स्थापना गरेको एक नेपाली 'अल्टरनेटिभ रक' ब्यान्ड हो। सुरुमा एक 'अन्डरग्राउन्ड मेटल' समूहको रूपमा सुरु भएको यो ब्यान्ड समयक्रमसँगै स्थानीय सङ्गीत क्षेत्रको एक अग्रणी शक्तिको रूपमा विकसित भएको छ।
ब्यान्डको सुरुवाती चरणमा गायक नितेश लिङ्खा राई, ड्रमर दिपेश हिराचन, बास गितारबादक अभय सिद्धि बज्राचार्य र गितारबादक सन्नी मानन्धर गरी चार सदस्यहरू थिए, जसले 'हेभी रक' र 'मेटल' सङ्गीतमा ध्यान केन्द्रित गरेका थिए। वर्षौँको अन्तरालमा भएका सदस्य परिवर्तनले यसको साङ्गीतिक शैलीलाई नयाँ स्वरूप दिएको थियो। हाल यस ब्यान्डमा गायक तथा गितारबादक शिरीष दली, मुख्य गितारबादक सन्नी मानन्धर, बास गितारबादक अभय सिद्धि बज्राचार्य र ड्रमर किस्मत डी. श्रेष्ठ रहेका छन्। वि.सं. २०६० को दशकको मध्यतिर "तिमी भने" र "खसेका तारा" जस्ता चर्चित गीतहरूका साथ अल्बाट्रोसले ख्याति कमाएको थियो। प्रगतिशील तत्वहरू र नेपालका समसामयिक सामाजिक मुद्दाहरूलाई समेट्ने शब्दहरूको सम्मिश्रणले गर्दा यो ब्यान्ड देशमा रक सङ्गीतको एउटा प्रतिष्ठित नाम बन्न सफल भएको थियो।
तिनीहरूको साङ्गीतिक एल्बमहरूको सूचीमा पहिलो एल्बम हाई फ्लाई (वि.सं. २०५६) समावेश छ, जसले उनीहरूको प्रारम्भिक प्रभावलाई बलियो बनाएको थियो। त्यसपछि जो जसोसँग सम्बन्धित छ (वि.सं. २०६२), अत्ति भयो (वि.सं. २०६८), म र मलाई (वि.सं. २०७१), रातको रानी (वि.सं. २०८०) र एकाउस्टिक एल्बम बाह्रसिङ्गे एकाउस्टिक सेसन्स (वि.सं. २०८१) सार्वजनिक भएका थिए।
ब्यान्डले उल्लेखनीय सफलताहरू हासिल गरेको छ, जस्तै वि.सं. २०७२ मा साउथ बाई साउथवेस्ट महोत्सवमा प्रस्तुति दिने यो एकमात्र नेपाली ब्यान्ड हो। साथै, यसले अस्ट्रेलिया, संयुक्त राज्य अमेरिका, संयुक्त अधिराज्य र न्युजिल्यान्ड लगायतका देशहरूमा धेरै अन्तर्राष्ट्रिय भ्रमणहरू गरिसकेको छ, जसमा वि.सं. २०८१ जेठदेखि सुरु भएको भ्रमण पनि समावेश छ।
सुरुवात र प्रारम्भिक टोली
अल्बाट्रोसको स्थापना वि.सं. २०५५ मा नेपालको काठमाडौँमा भएको थियो। रक सङ्गीततर्फ आकर्षित भएका विद्यालयका तीन साथीहरूले यसलाई एक 'स्कुल ब्यान्ड'को रूपमा सुरु गरेका थिए, जुन पछि गायकको आगमनसँगै चार सदस्यीय समूहमा परिणत भएको थियो।
ब्यान्डको प्रारम्भिक टोलीमा सह-संस्थापक सन्नी मानन्धर (मुख्य गितार), अभय सिद्धि बज्राचार्य (बास), नितेश लिङ्खा राई (स्वर) र दिपेश हिराचन (ड्रम) रहेका थिए। सुरुमा समर्पित गायक नभएका कारण सदस्यहरूले नै पालैपालो स्वर दिने गर्दथे। उनीहरूले वि.सं. २०५७ को आसपासमा ठमेलका ब्याम्बु बार जस्ता स्थानीय पबहरूमा कभर गीतहरू प्रस्तुत गर्दै विद्यालयको अभ्यासलाई सार्वजनिक प्रदर्शनमा बदलेका थिए। "अल्बाट्रोस" नाम सन्नी मानन्धरले आफ्ना सहपाठीहरूसँग मिलेर राखेका थिए, जसले काठमाडौँको बदलिँदो सङ्गीत संस्कृतिमा उनीहरूको युवा जोश र आकाङ्क्षालाई प्रतिविम्बित गर्दथ्यो।
वर्तमान सदस्यहरू
वि.सं. २०८२ सम्म आइपुग्दा, अल्बाट्रोसको सदस्य टोली वि.सं. २०७० को दशकको मध्यदेखि स्थिर रहेको छ। यी चार मुख्य सदस्यहरूले ब्यान्डलाई नेपाली रक सङ्गीतको एक शक्तिशाली खम्बाको रूपमा स्थापित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्।
- शिरीष दली: ब्यान्डका मुख्य गायक र रिदम गिताबादक हुन्। उनी वि.सं. २०५९ को आसपासमा ब्यान्डमा आबद्ध भएका थिए। बीचमा केही समय विदेश बसेर फर्किएपछि वि.सं. २०६० को दशकको अन्त्यतिर उनले स्वतन्त्र गायक र गिताबादक को रूपमा आफ्नो पहिचान बनाएर अन्ततः ब्यान्डमा शीर्ष भूमिका सम्हालेका थिए। उनको गतिशील गायन शैली र रिदम गितारको ताल, ब्यान्डको भावनात्मक शैलीको केन्द्रमा रहेको छ। उनले ब्यान्डको वि.सं. २०८० को एल्बम रातको रानी का धेरै गीतहरू लेखेका छन्।
- सन्नी मानन्धर: ब्यान्डका मुख्य गिताबादक र वि.सं. २०५५ देखिका संस्थापक सदस्य हुन्। उनले ब्यान्डको इतिहासभरि गीत लेखनमा निर्णायक भूमिका खेलेका छन्।
- अभय सिद्धि बज्राचार्य: बास गितारबादक र वि.सं. २०५० को दशकको अन्त्यदेखिका अर्का संस्थापक सदस्य हुन्। उनीसँग सङ्गीत उत्पादनको विशेषज्ञता छ र उनले प्राय: सङ्गीत संयोजन र इन्जिनियरिङ पक्षहरू सम्हाल्ने गर्छन्। उनको स्थिर बास लाइनले ब्यान्डको रिदमलाई बलियो बनाउँछ। उनले "आशा निराशा" जस्ता गीतहरूको एकाउस्टिक संस्करणको लेखन र इन्जिनियरिङमा पनि योगदान दिएका छन्।
- किस्मत डी. श्रेष्ठ: वि.सं. २०६९ मा ड्रमरको रूपमा ब्यान्डमा प्रवेश गरेका थिए। उनले आफ्नो प्राविधिक रूपमा दक्ष शैलीमार्फत ब्यान्डका प्रत्यक्ष प्रस्तुतिहरूलाई थप ऊर्जावान् बनाएका छन्। उनको सटिक ड्रमिङले ब्यान्डको सङ्गीतमा रकको तीव्रता र मधुर तत्वहरूको सन्तुलन कायम राख्न मद्दत गरेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q51061492
समीक्षा: समीक्षा बाँकी — यस लेखको कुनै समीक्षा-अभिलेख छैन।
संरचनागत सूचक ७७/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “अल्बाट्रोस (नेपाली ब्यान्ड)”। नेपाली विश्वकोश, १९ सेप्टेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/अल्बाट्रोस_(नेपाली_ब्यान्ड) (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026, September 19). अल्बाट्रोस (नेपाली ब्यान्ड). In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/अल्बाट्रोस_(नेपाली_ब्यान्ड)
“अल्बाट्रोस (नेपाली ब्यान्ड).” Nepali Encyclopedia, 19 September 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/अल्बाट्रोस_(नेपाली_ब्यान्ड). Accessed 12 November 2026.
Nepali Encyclopedia Editors. “अल्बाट्रोस (नेपाली ब्यान्ड).” Nepali Encyclopedia. Last modified September 19, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/अल्बाट्रोस_(नेपाली_ब्यान्ड).
@misc{nepaliencyclopedia_552,
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
title = {अल्बाट्रोस (नेपाली ब्यान्ड)},
howpublished = {Nepali Encyclopedia},
year = {2026},
url = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%85%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%B8_(%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A1)},
urldate = {2026-11-12},
note = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}TY - ELEC AU - Nepali Encyclopedia Editors TI - अल्बाट्रोस (नेपाली ब्यान्ड) T2 - Nepali Encyclopedia PY - 2026 DA - 2026/09/19 UR - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%85%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%B8_(%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A1) Y2 - 2026/11/12 LA - ne ER -
स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/अल्बाट्रोस_(नेपाली_ब्यान्ड) · अद्यावधिक १९ सेप्टेम्बर २०२६ · समीक्षा: समीक्षा बाँकी
