सेती नदी कर्णाली नदीसँग जोडिने एक सहायक धारा हो, जसको उद्गम सैपाल हिमाल क्षेत्रमा रहन्छ र यो भूभाग बझाङ जिल्लाभित्र पर्दछ। स्थानीय तथा लिखित सन्दर्भहरूमा यसलाई ‘सीता नदी’ नामले पनि सम्बोधन गरिएको पाइन्छ। यस नदीमा राष्ट्रिय प्राथमिकताका रूपमा रहेको पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजना स्थापना गर्ने काम अघि बढाएको उल्लेख मिल्छ, जसको क्षमता ७५० मेगावाट रहने भनिएको छ र आयोजना डोटी जिल्लामा सञ्चालनका लागि निर्माणाधीन अवस्थामा छ।
उद्गम र भू-स्थिति
यस नदीको उत्पत्ति सैपाल हिमालबाट हुने बताइएको छ, जहाँबाट निस्किएको पानी क्रमशः तलका भागतर्फ बग्ने विवरण पाइन्छ। उद्गम क्षेत्र प्रशासनिक रूपमा बझाङ जिल्लामा पर्दछ। यी तथ्यहरूले नदीको प्रारम्भिक भौगोलिक परिधि र प्रशासनिक नक्सामा यसको स्थिति संकेत गर्छन्।
कर्णाली नदीसँगको सम्बन्ध
सेती नदी कर्णाली नदी प्रणालीको एक सहायक भागका रूपमा वर्णित छ। सहायक हैसियतका कारण यस नदीको प्रवाह कर्णाली क्षेत्रसम्बन्धी जलप्रवाह सन्दर्भमा उल्लेखनीय मानिन्छ भन्ने व्याख्या सन्दर्भसूचनाबाट प्रकट हुन्छ।
नामप्रचलन र धार्मिक उल्लेख
सेतीलाई कतिपय स्थानमा ‘सीता नदी’ नामले पनि पुकारिन्छ भन्ने जनश्रुति र लिखित उल्लेख देखिन्छ। केही पुराणीय सन्दर्भले यस नदीलाई भारतकी गङ्गा नदीभन्दा पवित्र ठान्ने धारणा प्रस्तुत गर्छन्। यस्ता उल्लेखहरूले धार्मिक कर्म तथा मनोकामना पूर्तिसँग यस नदीको सम्बन्ध जोडिएको विश्वासलाई औँल्याउँछन्, यद्यपि वैज्ञानिक प्रमाण वा विस्तृत विवरण भने प्रस्तुत स्रोतमा खुलाइएको छैन।
जलविद्युत र पूर्वाधार
सेती नदीमै अवस्थित पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजनालाई राष्ट्रिय प्राथमिकताको परियोजना (\u2018राष्ट्रिय गौरवका आयोजना\u2019) का रूपमा उल्लेख गरिएको छ। सो आयोजना ७५० मेगावाट क्षमतामा परिकल्पित रहेको र डोटी जिल्लाअन्तर्गत सञ्चालनका लागि निर्माण कार्य चलिरहेको जनाइएको छ। यसले नदीको उपयोगितालाई जलविद्युत विकाससँग प्रत्यक्ष रूपमा जोड्छ, तर विस्तृत प्रविधिक वा समयरेखा सम्बन्धी विवरण स्रोतमा सुस्पष्ट छैन।
सन्दर्भ
- नेपाली विकिपिडिया — “सेती नदी” (CC BY-SA 4.0) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q13187195
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ८८/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “सेती नदी।” नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026). सेती नदी. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80
@misc{ne_131,
title = {सेती नदी},
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80}},
year = {2026},
note = {Accessed 2026-11-12}
}
