माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद् २०६६ सालमा बनेको एक बहुदलीय गठबन्धन सरकार हो, जसको नेतृत्व माधवकुमार नेपालले गरे। तत्कालीन राष्ट्रपति रामवरण यादवद्वारा प्रधानसेनापति रूक्माङ्गद कटवाललाई बर्खास्त गर्ने मन्त्रिपरिषद् निर्णय अमान्य गरिएपछि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले पद त्यागे र नयाँ सत्ता पुनर्संयोजनमार्फत नेपाल प्रधानमन्त्री निर्वाचित भए। पहिलो संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने २५ दलमध्ये करिब २० दलले उनी पक्षमा मतदान गरेका थिए। निर्वाचनपछि तीन दिनमै प्रधानमन्त्रीद्वारा शपथ लिएर मन्त्रिपरिषद् निर्माण गरियो र झन्डै तीन हप्तामा, २०६६ असार ३ मा, परिषद् अन्तिमरूपमा पुगेको उल्लेख पाइन्छ।
पृष्ठभूमि
२०६६ जेठ ९ मा नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति रूक्माङ्गद कटवालबारे मन्त्रिपरिषद्को बर्खास्ती निर्णयलाई राष्ट्रपति रामवरण यादवले उल्ट्याएपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले राजीनामा दिए। त्यसपश्चात् संसद्भित्र नयाँ सत्ता सहमतिको प्रक्रियाबाट माधवकुमार नेपाल प्रधानमन्त्री चयन भए। यो परिवर्तन संक्रमणकालीन व्यवस्थापन चलिरहेका बेला पहिलो संविधानसभा कार्यरत हुँदा भएको हो।
प्रधानमन्त्रिको चयन र शपथ
पहिलो संविधानसभामा रहेका २५ दलमध्ये करिब २० दलको समर्थन प्राप्त गरी नेपाल प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भए। निर्वाचन सम्पन्न भएपछि तीन दिनभित्रै उनले शपथ लिए र मन्त्रिपरिषद् गठनको प्रक्रिया अघि बढायो। प्रारम्भिक संरचनापछि निरन्तर समावेशीकरण र दलगत समायोजन हुँदै २०६६ असार ३ सम्म परिषद्ले पूर्णरूप पायो।
गठन र विस्तारको समयरेखा
सरकार गठनपछिका दिनमा चरणबद्ध नियुक्ति भए। २०६६ जेठ ११ मा केही प्रमुख पदाधिकारीले जिम्मेवारी लिए, २०६६ जेठ २१ मा थप मन्त्रीहरू समावेश भए र २०६६ असार ३ मा मन्त्रिपरिषद् अन्तिमरूपमा पुगेको जनाइएको छ। पछि २०६६ साउन १४ र २०६६ भदौ १८/२६ मा पनि थप समायोजन तथा नयाँ जिम्मेवारी विभाजन भएका तिथिहरू सूचीकृत छन्।
गठबन्धन र प्रतिनिधित्व
यस मन्त्रिपरिषद्मा नेकपा (एमाले), नेपाली काङ्ग्रेस, मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल (लोकतान्त्रिक), सद्भावना पार्टी, तमलोपा, तमसपा, राप्रपा, नेकपा (संयुक्त) र राष्ट्रिय जनशक्ति पार्टीका प्रतिनिधिहरू सम्मिलित थिए। बहुदलीय संयोजनले मन्त्रालयहरूको बाडफाँडमार्फत विभिन्न दलहरूलाई स्थान दिएको देखिन्छ।
मन्त्रिपरिषद्को संरचना
- प्रधानमन्त्री: माधवकुमार नेपाल (नेकपा–एमाले) — पदभार: २०६६ जेठ ११; अवसान: २०६७ माघ २३।
- उपप्रधानमन्त्री तथा भौतिक योजना तथा निर्माण: विजयकुमार गच्छदार (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३; प्रारम्भिक चरणमा महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक व्यवस्थापनसमेत २०६६ जेठ २१–२०६६ भदौ १८।
- रक्षा: विद्यादेवी भण्डारी (नेकपा–एमाले) — २०६६ जेठ ११–२०६७ माघ २३।
- परराष्ट्र: सुझाता कोइराला (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन: शरतसिंह भण्डारी (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- गृह: भीम रावल (नेकपा–एमाले) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- अर्थ: सुरेन्द्र पाण्डे (नेकपा–एमाले) — २०६६ जेठ ११–२०६७ माघ २३।
- ऊर्जा: प्रकाशशरण महत (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- सिँचाइ: बालकृष्ण खाँड (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- सूचना तथा सञ्चार: शङ्कर पोखरेल (नेकपा–एमाले) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- संविधान सभा, संघीय मामिला, संसदीय प्रणाली र संस्कृति: मिनेन्द्र रिजाल (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- शान्ति तथा पुनर्निर्माण: रकम चेम्जोङ (नेकपा–एमाले) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- वाणिज्य तथा आपूर्ति: राजेन्द्र महतो (सद्भावना पार्टी) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- स्थानीय विकास: पूर्णकुमार लिम्बू (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या: उमाकान्त चौधरी (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- श्रम तथा यातायात व्यावस्था: मोहम्मद अफताब आलम (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- सामान्य प्रशासन: प्रभाकर प्रधानाङ्ग (नेकपा–एमाले) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- भूमिसुधार तथा व्यवस्था: डम्बर श्रेष्ठ (नेकपा–एमाले) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३ (मध्य चरणमा २०६६ असार ३ को दर्ता तिथि पनि देखिन्छ)।
- शिक्षा: रामचन्द्र कुशवाह (तमलोपा) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- वा तथा भू-संरक्षण: दीपक बोहरा (राप्रपा) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- उद्योग: महेन्द्र राय यादव (तमसपा) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- कृषि तथा सहकारी: मृगेन्द्रकुमार सिंह यादव (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- युवा तथा खेलकुद: गणेश तिवारी (नेपाली तमलोपा) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- वातावरण: ठाकुर शर्मा (नेकपा–संयुक्त) — २०६६ साउन १४–२०६७ माघ २३।
- बिनाविभागीय: लक्ष्मणलाल कर्ण (सद्भावना पार्टी) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक: सर्वदेव ओझा (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- कानुन तथा न्याय: प्रेमबहादुर सिंह (समाजवादी जनता पार्टी) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
राज्यमन्त्री र सहायक मन्त्री
- स्थानीय विकास राज्यमन्त्री: गणेशबहादुर खड्का (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- शान्ति तथा पुनर्निर्माण राज्यमन्त्री: डिल्लीबहादुर महत (नेकपा–एमाले) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- सामान्य प्रशासन राज्यमन्त्री: जीतबहादुर दर्जी गौतम (नेकपा–एमाले) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- ऊर्जा राज्यमन्त्री: चन्द्रसिंह भट्टराई (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- गृह राज्यमन्त्री: मोहम्मद रिजवान अन्सारी (नेकपा–एमाले) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या राज्यमन्त्री: खड्गबहादुर बस्याल सार्की (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ असार ३–२०६७ माघ २३।
- उद्योग राज्यमन्त्री: दानबहादुर कुर्मी (तमसपा) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- भूमिसुधार तथा व्यवस्था राज्यमन्त्री: मानबहादुर शाही (नेपाली काङ्ग्रेस) — २०६६ जेठ २१–२०६७ माघ २३।
- विज्ञान तथा प्रविधि राज्यमन्त्री: इन्द्रप्रसाद ढुङ्गेल (राष्ट्रिय जनशक्ति पार्टी) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- भौतिक योजना तथा निर्माण राज्यमन्त्री: सञ्जयकुमार साह (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक राज्यमन्त्री: रामबच्चन अहिर (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- कृषि तथा सहाकारी राज्यमन्त्री: करिमा बेगम (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन राज्यमन्त्री: शत्रुघन सिंह कोइरी (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- वाणिज्य तथा आपूर्ति राज्यमन्त्री: सरोजकुमार यादव (सद्भावना पार्टी) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- शिक्षा राज्यमन्त्री: गोविन्द चौधरी (तमसपा) — २०६६ भदौ २६–२०६७ माघ २३।
- भौतिक योजना तथा निर्माण सहायक मन्त्री: कलावतीदेवी दुसध (मधेसी जनअधिकार फोरम, नेपाल – लोकतान्त्रिक) — २०६६ भदौ १८–२०६७ माघ २३।
- युवा तथा खेलकुद सहायक मन्त्री: चन्दा चौधरी (तमलोपा) — २०६६ भदौ २६–२०६७ माघ २३।
कार्यकाल र समापन
उपस्थित सूचीअनुसार प्रधानमन्त्रीदेखि मन्त्री, राज्यमन्त्री र सहायक मन्त्रीहरूसम्मको कार्यकाल सामान्यतः २०६७ माघ २३ सम्म कायम रह्यो। गठनपछिका विभिन्न मितिहरूले सहभागिता विस्तार र जिम्मेवारी पुनर्संयोजनको चरणहरू देखाउँछन्, जसको औपचारिक समापन २०६६ असार ३ मा मन्त्रिपरिषद् अन्तिमरूप दिएपछि स्थिर संरचनातर्फ उन्मुख भएको व्याख्या गर्न सकिन्छ।
सन्दर्भ
- नेपाली विकिपिडिया — “माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद्” (CC BY-SA 4.0) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q48989042
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ९९/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद्”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/माधवकुमार_नेपाल_मन्त्रिपरिषद् (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026, November 12). माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद् [Madhav Kumar Nepal Cabinet]. In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/माधवकुमार_नेपाल_मन्त्रिपरिषद्
“माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद् [Madhav Kumar Nepal Cabinet].” Nepali Encyclopedia, 12 November 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/माधवकुमार_नेपाल_मन्त्रिपरिषद्. Accessed 12 November 2026.
Nepali Encyclopedia Editors. “माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद् [Madhav Kumar Nepal Cabinet].” Nepali Encyclopedia. Last modified November 12, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/माधवकुमार_नेपाल_मन्त्रिपरिषद्.
@misc{nepaliencyclopedia_556,
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
title = {माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद् [Madhav Kumar Nepal Cabinet]},
howpublished = {Nepali Encyclopedia},
year = {2026},
url = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A4%B5%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2_%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D},
urldate = {2026-11-12},
note = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}TY - ELEC AU - Nepali Encyclopedia Editors TI - माधवकुमार नेपाल मन्त्रिपरिषद् [Madhav Kumar Nepal Cabinet] T2 - Nepali Encyclopedia PY - 2026 DA - 2026/11/12 UR - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A4%B5%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2_%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D Y2 - 2026/11/12 LA - ne ER -
स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/माधवकुमार_नेपाल_मन्त्रिपरिषद् · अद्यावधिक १२ नोभेम्बर २०२६ · समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा
