कामीरिता शेर्पा नेपाली शेर्पा पर्वतारोही हुन्, जो सगरमाथा शिखरमा सबैभन्दा धेरै पटक पुगेका व्यक्ति मानिन्छन्। २०७५ जेठमा रेकर्ड आफ्नो पक्षमा ल्याएपछि उनले लगातार आरोहण संख्या बढाउँदै २०८३ जेठ ३ मा ३२ औँ सफल शिखर छुन पुगे। उनको कार्यजीवन उच्च उचाइ टोली सञ्चालन, डोरी जडान, र व्यावसायिक मार्गदर्शनसँग घनिष्ठ रूपमा गाँसिएको देखिन्छ।
प्रारम्भिक जीवन र पृष्ठभूमि
उनको जन्म सोलुखुम्बु जिल्लाको थामे गाउँमा भएको हो, जहाँ ठूलो परिवार एक कोठामा बसोबास गर्दै हुर्किएका थिए। सगरमाथा विदेशी आरोहीका लागि खुल्न थालेको सन् १९५० पछि उनका बुबा प्रारम्भिक व्यावसायिक शेर्पा पथप्रदर्शकमध्ये परेका थिए। थामे गाउँप्रतिको पर्वतारोहण परम्परामा तेन्जिङ नोर्गे र एडमन्ड हिलारीले सन् १९५३ मा गरेको पहिलो सफल आरोहणको स्मरणीय प्रभाव देखिन्छ। युवावस्थामा उनले भिक्षु जीवनको पनि विचार गरेका थिए र केही समय थामे डेचेन चोखोरलिङ गुम्बामा बिताए, तर अन्ततः पर्वतारोहणसँग सम्बद्ध पेसा रोजे।
आरोहण कीर्तिमान
२०७४ सालमा उनी २१ पटक शिखर पुगेको तेस्रो व्यक्ति बने, उक्त उपलब्धि उनले आप्पा शेर्पा र फूर्वा तासी शेर्पासँग बाँडे। २०७५ जेठ ०२ मा ४८ वर्षको उमेरमा उनले ८,८४८ मि. (२९,०३१ फिट) उचाइको शिखर २२ औँ पटक पुगेका थिए, जसबाट सर्वाधिक आरोहणको रेकर्ड उनकै नाममा आयो। त्यसपछि २०८२ जेठ १३ मा ३१ औँ, र २०८३ जेठ ३ मा ३२ औँ पटक सगरमाथा सफलतापूर्वक चढ्दै आफ्नै कीर्तिमान विस्तार गरे।
अन्य ८,००० मि. शिखरहरू
उनीसँग ८,००० मिटरभन्दा माथिका हिमालहरूमा धेरैपटक चढाइ गरेको कीर्तिमान रहेको बताइन्छ। स्रोत अनुसार कुल संख्या “४२” पटक उल्लेख भए पनि यथार्थ गणनाबारे स्पष्टता अभाव छ भन्ने अनुभूति हुन्छ। सगरमाथाबाहेक उनका उल्लेख्य आरोहणमा चोयु आठ पटक (२००१, २००४, २००६, २००९, २०११, २०१३, २०१४, २०१६), ल्होत्से एक पटक (२०११), के२ एक पटक (२०१४) र मनास्लु एक पटक (२०२३) समावेश छन्।
व्यवसायिक सुरुवात र मार्गदर्शन
व्यावसायिक संलग्नताबारे फरक विवरण पाइन्छ। उनका भाइ लाक्पा रिताका अनुसार सन् १९९२ मा उनले सगरमाथा आधार शिविरमा भान्सामा सहयोग गरेर काम थाले। अर्का विवरणमा १२ वर्षको उमेरदेखि आधार शिविरसम्म भरियाको रूपमा सामान बोक्थे, र २४ वर्ष नाघ्दा सगरमाथा चोटी चुमिसकेका थिए। त्यसयता उनी उच्च उचाइ सहायक, रस्सी बिछ्याउने सदस्य, र मार्गनिर्माण कार्यमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएको देखिन्छ।
विचार, जोखिम र नीतिगत प्रसङ्ग
सन् २०१८ मा उनले नेपाल सरकारबाट पर्वतारोहण मार्गदर्शकहरूको हकहितमा पर्याप्त सहयोग नपाएको धारणा सार्वजनिक गरेका थिए। उनका भनाइअनुसार, आधुनिक उपकरण र मौसम पूर्वानुमानका कारण जोखिम केही घटे पनि हिमनदीका चिरा र ढलानका अनिश्चितता कायम छन्। सोही वर्षको एक प्रतिवेदनअनुसार एनपीआरले सगरमाथामा हुने कुल मृत्युमध्ये झण्डै एक-तिहाइ शेर्पा आरोही समूहमै पर्ने उल्लेख गरेको थियो। साथै, २०१७ मा आङरिता शेर्पा काठमाडौँमा बिरामी परेका बेला सरकारी सहायताबारे असन्तुष्टि व्यक्त भएको प्रसङ्ग पनि उनैले उठाएका थिए।
परिवार र व्यक्तिगत जीवन
सन् २०१८ को विवरणअनुसार उनी पत्नी लाक्पा जाङ्मु र दुई सन्तानसँग काठमाडौँमा बस्दछन्। छोराछोरीलाई जोखिम कम हुने पेसा रोज्न सकून् भन्ने उद्देश्यले शिक्षामा बल दिएको बताइएको छ। उनका भाइ लाक्पा रिताले पनि सगरमाथा १७ पटक चढेका छन्।
सगरमाथा अभियानहरूको समयरेखा
स्रोतमा सम्झाइएका केही प्रमुख मितिहरू यसप्रकार छन्:
- सन् १९९४ मे १३: दक्षिण तर्फको मार्ग हुँदै उच्च उचाइ कार्य।
- सन् १९९५: करिब ८,५०० मिटर उचाइसम्म प्राविधिक सहयोग।
- सन् १९९७ मे २५: आरोहीका रूपमा सफलता।
- सन् २००९ मे ५ र मे २३: डोरी जडान तथा उच्च उचाइ सहकार्य।
- सन् २०१० मे ५ र मे २४: रस्सी बिछ्याउने टोली र सहायक कार्य।
- सन् २०१३ मे १० र मे २२: मार्गखोलाइ तथा उच्च उचाइ जिम्मेवारी।
- सन् २०१६: उत्तरतर्फको मार्ग प्रयोग गरी उच्च उचाइ सहयोग।
- सन् २०१९ मे १५ र मे २१: उच्च उचाइ जिम्मेवारी निरन्तरता।
- सन् २०२१ मे ७ तथा सन् २०२२ मे ७: दक्षिणतर्फको मानक मार्ग हुँदै काम।
- सन् २०२३ मे १७ र मे २३: दुईपटक सफल अभियान।
- सन् २०२४ मे १२ र मे २२: दक्षिण मार्ग हुँदै उच्च उचाइ भूमिका।
सन्दर्भ
- नेपाली विकिपिडिया — “कामीरिता शेर्पा” (CC BY-SA 4.0) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q30688283
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ९६/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “कामीरिता शेर्पा।” नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026). कामीरिता शेर्पा. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE
@misc{ne_393,
title = {कामीरिता शेर्पा},
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE}},
year = {2026},
note = {Accessed 2026-11-12}
}
